โลภเป็นต้นเหตุทำให้เกิดปัญหาชีวิตและสังคม

##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

เจริญ มณีจักร์
พระครูพิพิธจารุธรรม

บทคัดย่อ

โลภหรือโลภเจตสิก หมายถึง ธรรมชาติที่อาศัยจิตเกิดมีความต้องการและติดใจในตัณหา 3 ตัณหา 6ตัณหา
108 ไม่มีที่สิ้นสุด ลักษณะโลภเจตสิกหมายถึง มีความต้องการในอารมณ์ แบ่งเป็น 2 ประเภท ภายในตนเอง และ
ภายนอกตัว เหตุปัจจัยที่ก่อให้เกิดโลภเจตสิก คือปฏิสนธิมาด้วยกรรมที่มีความโลภเป็นบริวาร เหตุให้เกิดโลภมูล
โสมนัส คือ ปฏิสนธิจิตเป็นโสมนัสได้ประสบกับอารมณ์ที่ดี เหตุให้เกิด โลภมูลอุเบกขา คือ ปฏิสนธิเป็นอุเบกขาได้
ประสบกับอารมณ์ที่เป็นกลาง โทษโลภเจตสิกมี 5 ประเภท คือ โทษที่ทำให้เกิดตัณหา โทษที่ทำให้เกิดอุปาทาน 4
โทษที่ทำให้เกิดความทุกข์ โทษที่ทำให้ประพฤติชั่วได้ทุกอย่างในชาติปัจจุบัน และสุดท้าย โทษที่ทำให้ไปเกิดใน
อบายภูมิหลังจากความตายไปแล้วในชาติหน้า ถ้าบุคคลที่เป็นปุถุชนมีโอกาสได้รับโทษทั้งร้ายแรง และไม่ร้ายแรง
ถ้าเป็นอริยบุคคลระดับโสดาบันขึ้นไปจนถึงอริยบุคคลระดับอานาคามี มีโอกาสได้รับโทษระดับไม่ร้ายแรงอย่างเดียว
เช่น เกี่ยวกับความทุกข์ประจำ คือการเกิด การแก่ การเจ็บ การตายเท่านั้น กระบวนการละโลภหรือโลภเจตสิก
เริ่มต้นด้วยการให้ทานบารมี และการรักษาศีล ผลสำเร็จคือ ระดับตทังคปหาน หมายถึง การละได้ชั่วคราว โดยการ
ข่มด้วยวิธีสมถกรรมฐาน ผลสำเร็จคือ วิกขัมภนปหาน หมายถึง ด้วยการข่มไว้ด้วยฌานสมาธิ และการละด้วย
วิปัสสนาตามแนวสติปัฏฐาน 4 ซึ่งมีผลแห่งการละได้ 2 ระดับ คือ ระดับตนุกรปหาน (การละได้ขั้นเบาบาง ) ได้แก่
สกทาคามิมรรคญาณ และอนาคามิมรรคญาณ(ละโลภเจตสิกในโลภมูลจิต ดวงที่ 3,4,7 และ 8 ) และ ระดับ
สมุจเฉทปหาน (การละได้ขั้นเด็ดขาด ) ได้แก่ โสดาปัตติมรรคญาณ ละโลภเจตสิกในโลภมูลจิตดวงที่ 1,2,5 และ 6
และอรหัตตมรรคญาณ การละโลภหรือโลภเจตสิกในโลภมูลจิตดวงที่ 3,4,7 และ 8 จบการศึกษา หรือบรรลุเป็น
อริยบุคคลชั้นสูงสุดในพระพุทธศาสนาเพราะละโลภหรือโลภเจตสิกได้ครบ ทั้ง 8 ดวง หรือ มีผลการละอกุศลจิตได้
ครบ 12 ดวงพร้อมด้วยเจตสิกที่ประกอบด้วย

##plugins.themes.bootstrap3.article.details##

ส่วน

บทความวิชาการ

การอ้างอิง

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. พระไตรปิฎกภาษาไทยฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร : โรง

พิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, ๒๕๓๙.

พระอาจารย์สัทธัมมโชติกะ ธัมมาจริยะ. ปรมัตถโชติกะ ปฏิจจสมุปปาททีปนีและ ปัจจัย ๒๔ โดยย่อ หลักสูตร

มัชฌิมอาภิธรรมิกะโท. พิมพ์ครั้งที่ ๕.กรุงเทพมหานคร : บริษัท วี. อินเตอร์พรินท์จำกัด, ๒๕๔๖.

พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต).แก่นแท้ของพระพุทธศาสนา. พิมพ์ครั้งที่ ๑.กรุงเทพมหานคร : บริษัทธรรมสารจำกัด,

๒๕๔๔.

พระธรรมปิฎก (ป.อ.ปยุตฺโต).ภัยแห่งพระพุทธศาสนา. พิมพ์ครั้งที่ ๑.กรุงเทพมหานคร : บริษัทสื่อตะวันจำกัด),

๒๕๔๕.

พระพรหมคุณาภรณ์, พจนานุกรมพุทธศาสตร์ฉบับประมวลธรรม. พิมพ์ครั้งที่ ๑๕.กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์

จันทร์เพ็ญ, ๒๕๕๐.

บุญมี เมธางกูร นายวรรณสิทธิ์ ไวทยะเสวี. คู่มือการศึกษาพระอภิธรรมมัตถสังคหะ ปริจเฉทที่ ๑ เจตสิกปรมัตถ์.

พิมพ์ครั้งที่ ๖. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์เทพประทานการพิมพ์, ๒๕๓๕.

พระมหาสมบูรณ์ ฉนฺทโรจโน. ปรมัตถ์เบื้องต้น. พิมพ์ครั้งที่ ๑.เชียงใหม่ : สำนักเรียน วัดโสภณารามพิมพ์,

๒๕๓๐.

พระพรหมคุณาภรณ์.พจนานุกรมพุทธศาสตร์ฉบับประมวลธรรม. พิมพ์ครั้งที่ ๑๕.กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์

จันทร์เพ็ญ, ๒๕๕๐.

พระปลัดวิสุทธิ์ คุตฺตรโย.คู่มือการศึกษาพระอภิธรรมชั้นจูฬอาภิธรรมิกะตรี. พิมพ์ครั้งที่ ๕. กรุงเทพมหานคร : โรง

พิมพ์หจก. ทิพยวิสุทธิ์, ๒๕๔๓.