ประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนาที่ปรากฏในคัมภีร์จามเทวีวงศ์
##plugins.themes.bootstrap3.article.main##
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเกี่ยวกับประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนาที่ปรากฏในคัมภีร์
จามเทวีวงศ์ จามเทวีวงศ์จัดว่าคัมภีร์เป็นทางพุทธศาสนาเป็นเอกสารประวัติศาสตร์ ประเภท
พงศาวดารผสมผสานระหว่างเรื่องเล่าเชิงประวัติศาสตร์และเรื่องเล่าเชิงพุทธศาสนา กล่าวถึงพระนาง
จามเทวีได้เดินทางมาจากกรุงละโว้มาสร้างแคว้นหริภุญชัย ทำให้เกิดประวัติศาสตร์ทางด้าน
พระพุทธศาสนา คือ 1.ด้านการเผยแผ่พระพุทธศาสนาแบบเถรวาท พระนางจามเทวีน า
พระไตรปิฎกและพระภิกษุ 500 รูป จากละโว้มาเผยแผ่พระพุทธศาสนาในแคว้นหริภุญชัย 2. ด้านการ
สร้างพุทธปูชนียสถาน พระนางจามเทวีได้สร้างพระอารามที่สำคัญประจำไว้ทั้ง 4 ทิศแห่งพระนคร
เรียกว่าจตุรพุธปราการ มีดังนี้ 1. อาพัทธาราม (วัดพระคง) เป็นพุทธปราการประจำทิศเหนือ 2. มหา
สัตตาราม (วัดประตูลี้) เป็นพุทธปราการรักษาพระนครทางทิศใต้ 3. อรัญญิกรัมมการาม (วัดดอน
แก้ว) เป็นพุทธปราการปกป้องพระนครทางทิศตะวันออก ปัจจุบันเป็นวัดร้าง 4. มหาวนาราม (วัดมหา
วัน) เป็นพุทธปราการปกปักรักษาพระนครทางทิศตะวันตก ยังมีอีก คือ วัดมาลุวาราม (วัดสันป่ายาง)
ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของนครหริภุญชัย และวัดอื่นๆ อาทิ วัดพระยืนตั้งอยู่ที่บ้านพระยืน ต.
เวียงยอง อ.เมือง จังหวัดลำพูน ทำให้เกิดประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนาในสมัยอาณาจักรหริภุญไชย
มาจนถึงปัจจุบัน
##plugins.themes.bootstrap3.article.details##
ส่วน
การอ้างอิง
กรมศิลปากร. คำให้การชาวกรุงเก่า คำให้การขุนหลวงหาวัดและพระราชพงสาวดารกรุงเก่า ฉบับ
หลวงกรม
ดนัย ไชยโยธา. (2548). พัฒนาการของมนุษย์กับอารยธรรมในราชอาณาจักรไทย. กรุงเทพมหานคร:
สำนักพิมพ์โอเดียนสโตร์.
ประชุมพงศาวดาร เล่ม 1. (2507). พระนครศรีอยุธยา: โรงพิมพ์คุรุสภา.
ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ 2 จารึกทวาราวดี ศรีวิชัย ละโว้. (2524). กรุงเทพมหานคร: ศิวพร.
ประเสริฐ อักษรนิติ์. (2515). คำให้การชาวกรุงเก่า คำให้การขุนหลวงหาวัดและพระราชพงศาวดาร
กรุงเก่า ฉบับหลวง. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์คลังวิทยา.
เทพประวิณ จันทร์แรง ( 2559). ศึกษาสภาพและการอนุรักษ์โบราณสถานที่ปรากฏในคัมภีร์จามเทวี
วงศ์. รายงานการวิจัย. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย : สถาบันวิจัยพุทธศาสตร์.
พระรัตนปัญญาเถระ. (2540). ชินกาลมาลีปกรณ์. แปลโดย ร.ต.ท.แสง มนวิทูร. กรุงเทพมหานคร:
โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ศิลปากร. (2517). ตำนานมูลศาสนา. พระนครศรีอยุธยา: โรงพิมพ์พระจันทร์.
สมาคมประวัติศาสตร์ในพระบรมราชูปถัมภ์ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา สยามบรมราชกุมารี.
(2537). ตำนานมูลศาสนาเชียงใหม่และเชียงตุง. กรุงเทพมหานคร: ศักดิ์โสภาการพิมพ์.
สมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ 200 ปี. (2525). เชียงใหม่ : ช้างเผือกการพิมพ์.
สิงฆะ วรรณสัย. (2514). ประวัติพระนางจามเทวี ละจังหวัดลำพูน. พิมพ์เป็นธรรมทานในงานฉลอง
สมณศักดิ์
พระราชสุตาจารย์ บริหารจามเทวี ยติคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี 4 เมษายน 2514. ม.ป.ป.
สงวน โชติสุขรัตน์. (2503). สํารคดีจากลานทอง ประวัติศาสตร์ลานนาไทย. พระนคร : โอเดียนสโตร์.
สุรพล ด าริห์กุล. (2545). แผ่นดินล้ํานนํา. กรุงเทพมหานคร: เคล็ดไทย .
A. B. Grisword and Prasert Na Nagara (1979). “An inscription in Old Mon from Wieng
Mano in Chiangmai Province.” Journal of the Society. (January):