จุลกฐิน : วิถีพุทธ วิถีเส้นฝ้าย และวิถีแห่งชีวิต

##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

พระมหาอินทร์วงค์ อิสฺสรภาณี
จันทรัสมิ์ ตาปูลิง
พระอธิวัฒน์ รตนวณฺโณ

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์คุณค่าของพิธีทอดจุลกฐิน โดยศึกษาเอกสาร
และคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนา จากการศึกษาพบว่า การทอดกฐินนั้นเป็นสังฆกรรมที่พระพุทธเจ้าทรง
อนุญาตโดยพระองค์เอง มีความสำคัญเพราะเป็นสังฆกรรมที่กำหนดด้วยเวลา บุคคล และวัตถุ ถือเป็น
ประเพณีของชาวพุทธที่สืบทอดกันมาตั้งแต่สมัยพุทธกาลจนถึงปัจจุบัน ในส่วนของจุลกฐินนั้นจัดเป็น
กฐินประเภทหนึ่งที่มีลักษณะการพิเศษจากกฐินทั่วไปคือการทอผ้ากฐิน ซึ่งจะต้องทำให้เสร็จภายในวัน
เดียวและนิยมทอดถวายในวันสุดท้ายของเทศกาลทอดกฐิน จึงเชื่อว่าผู้ที่ได้ทอดจุลกฐินจะได้รับ
อานิสงส์มากกว่าปกติ การทอดจุลกฐินมีคุณค่าทั้งทางด้านการต่อยอดวิถีชีวิตให้มีความใกล้ชิดกับ
พระพุทธศาสนา เป็นการรักษาภูมิปัญญาชาวบ้านไม่ให้สูญหาย และก่อให้เกิดการเรียนรู้ในสังคม
ในทางสาระธรรมนั้นก่อให้เกิดความสามัคคีและเป็นการฝึกฝนหลักธรรมหลายประการ เช่น การให้
ทาน ความอดทน เป็นต้น แต่เนื่องจากการทอดจุลกฐินเป็นกิจกรรมที่ต้องใช้งบประมาณเป็นจำนวน
มากและต้องอาศัยผู้มีความชำนาญในการทอผ้า ทำให้ประเพณีนี้เริ่มสูญหายไปจากสังคมไทย

##plugins.themes.bootstrap3.article.details##

ส่วน

บทความวิชาการ

การอ้างอิง

กรมศิลปากร. (2561). ปกิณศิลปวัฒนธรรม เล่ม 24 จังหวัดลพบุรี. นครปฐม: บริษัท รุ่งศิลป์การพิมพ์

(1977) จำกัด.

กิตติภณ เรืองแสน. (2558). “ร่วมสืบสานภูมิปัญญาชาวบ้าน ในงานทอฝ้าย เป็นสายบุญจุลกฐิน วัด

ไชยมงคล อุบลราชธานี”. หนังสือพิมพ์บ้านเมือง.

ชูกลิ่น อุนวิจิตร. (2546). “รูปแบบและการปรับปรุงงานบุญจุลกฐินเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวของ

จังหวัดเชียงราย”. รายงานการวิจัย. เชียงราย: มหาวิทยาราชภัฏเชียงราย.

พระครูปลัดพิศิษฐ์ เมตฺตจิตฺโต (พลชานวพงศ์). (2554). “ศึกษาวิเคราะห์ประเพณีจุลกฐินของชาวพุทธ

ล้านนา : กรณีศึกษาวัดอนาลโยทิพยาราม อ าเภอเมือง จังหวัดพะเยา”. วิทยานิพนธ์พุทธ

ศาสตรมหาบัณฑิต สาขาพระพุทธศาสนา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณ

ราชวิทยาลัย.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2558). พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์, พิมพ์ครั้งที่

23, (กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์ผลิธัมม์, 2558).

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรราชวิทยาลัย.

กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรราชวิทยาลัย.

สมทรง ปุญญฤทธิ์. (2525). เรื่องน่ารู้เกี่ยวกับการปฏิบัติพิธีกรรมทางศาสนาและวัฒนธรรมไทย.

กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์ธรรมบูชา.

สำนักงานพระพุทธศาสนา. (2560). ความรู้เรื่องกฐิน. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์สำนักงานพระ

พุทธศานาแห่งชาติ.

อุษา พลาศรัย. (2511). “กฐิน”. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรบัณฑิต สาขาโบราณคดี. คณะโบราณคดี

มหาวิทยาลัยศิลปากร.