การเผยแผ่ธรรมยาตรา แนวคิด หลักการและการเรียนการสอนในรายวิชาพระสุตตันตปิฎก

บทคัดย่อ

งานวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อศึกษาความเป็นมาธรรมยาตราในพุทธกาล
2) เพื่อประยุกต์ใช้หลักธรรมยาตราในการพัฒนาการเรียนการสอนของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณ
ราชวิทยาลัย วิทยาลัยสงฆ์นครพนม 3) เพื่อบูรณาการธรรมยาตรากับการเรียนการสอนในรายวิชา
พระสุตตันตปิฎกของวิทยาลัยสงฆ์นครพนม ผู้ให้ข้อมูลหลัก ได้แก่ นิสิตที่เป็นธรรมยาตรา จำนวน 15
รูป กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ นักเรียนและประชาชนผู้เข้าร่วมกิจกรรม จำนวน 100 คน โดยใช้แบบ
สัมภาษณ์และแบบสอบถามเป็นเครื่องมือการศึกษา การวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การตีความสำหรับผู้ให้
ข้อมูลหลักและใช้สถิติพื้นฐาน คือ ค่าเฉลี่ย (Mean) และ ค่าความเบี่ยงเบนมาตรฐาน (Standard
Deviation) สำหรับกลุ่มตัวอย่าง

ผลการศึกษาพบว่า ความเป็นมาธรรมยาตราก็เป็นผลการปฏิบัติพุทธกิจของพระพุทธเจ้า
ต่อมาพระพุทธศาสนาปักฐานแล้วกิจกรรมดังกล่าวได้ลดน้อยลงอย่างมาก การออกไปหาชาวบ้านจึง
เป็นการรื้อฟื้นกิจกรรมดังกล่าวขึ้นมา ในระยะหลังธรรมยาตราครั้งนั้นมีจุดมุ่งหมายจำเพาะ เช่น การ
นำสันติภาพและและสมานฉันท์คืนสู่ประเทศกัมพูชาซึ่งบอบช้ำจากภัยสงครามมาเป็นเวลานานกว่า 4
ทศวรรษ ในประเทศไทยธรรมยาตราเป็นการเดินเพื่อสิ่งแวดล้อม สำหรับนิสิตวิทยาลัยสงฆ์ธรรม
ยาตราเป็นความหมายของการเดินเข้าหานิสิตและชาวบ้านในรูปแบบโครงการและกิจกรรม ซึ่งเป็น
กิจกรรมหนึ่งของการเสริมหลักสูตร ประกอบด้วยกลุ่มเป้าหมาย 2 กลุ่ม กลุ่มแรก คือ นักเรียน เป็น
กิจกรรมวันปกติ กลุ่มที่สอง คือ ผู้สูงอายุ กิจกรรมในวันพระสวนะ ในแง่ของบูรณาการกับรายวิชา
เป็นการบูรณาการ 2 ลักษณะ ประการแรก บุคคลทำกิจกรรมใช้เนื้อหาในพระไตรปิฎกไปสู่การ
บรรยายธรรม เมื่อกลับเข้ามาศึกษาจะทำให้เกิดความเข้าใจแจ่มแจ้ง บูรณาการในลักษณะนี้เป็น
การบูรณาการในตัวบุคคล ด้านจิตใจและด้านประสบการณ์ ประการที่สอง บูรณาการในรายวิชาที่
ปรากฏใน คมอ.3 ซึ่งการบูรณาการกิจกรรมมาสู่กระบวนการสอนซึ่งเป็นวิชาการทำให้นิสิตมีความ
เข้าใจในรายวิชาพระสุตตันตปิฎกได้มากขึ้น