กระบวนการบริหารจัดการวิสาหกิจชุมชนเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน กรณีศึกษา : วิสาหกิจชุมชนจังหวัด น่าน

##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

ธัชพล ยรรยงค์
พระมหากิตติ กิตฺติเมธี
พระมหาอนันต์ องฺกุรสิริ

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค๑ 1. เพื่อศึกษากระบวนการบริหารจัดการวิสาหกิจชุมชนเพื่อการพัฒนาอย่าง
ยั่งยืน กรณีศึกษา : วิสาหกิจชุมชนจังหวัดน่าน 2. เพื่อวิเคราะห์กระบวนการบริหารจัดการวิสาหกิจชุมชนเพื่อการ
พัฒนาอยํางยั่งยืน กรณีศึกษา : วิสาหกิจชุมชนจังหวัดน่าน 3. เพื่อศึกษาแนวทางในการพัฒนารูปแบบการบริหาร
จัดการวิสาหกิจชุมชนเพื่อการพัฒนาอยํางยั่งยืน   
ผู้วิจัยนําเสนอผลการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ (Qualitative 
Analysis)  จากการสัมภาษณ์เชิงลึก  (In - depth Interview) โดยได้ทําการสุ่มตัวอย่างแบบเจาะจงบุคคล และ
วิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา (Content Analysis)  
ผลการวิจัยพบว่า 
1) กระบวนการบริหารจัดการวิสาหกิจชุมชนเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน  
1) ผลิตภัณฑ์และสินค้าที่โดดเด่น  เกิดจากแนวคิดการนําภูมิปัญญาชาวบ้านของแตํละท้องถิ่นมามา
พัฒนาผลิตภัณฑ์ของตนเอง การนําสมุนไพรในท้องถิ่น ใบหมี่-อัญชัน มาแปรรูปสร้างมูลค้าเพิ่มเป็นแชมพู เป็น
สมุนไพรอบแห้ง/บดผง ผลิตภัณฑ์จากผลไม้แปรรูป ผลิตภัณฑ์กาแฟสด2) การบริหารองค์กร  การรวมกลุ่มเกิดขึ้น
ด้วยความสมัครใจของกลุ่มชาวบ้าน 3) ด้านการผลิต/ ให้สอดคล้องกับความต้องการของลูกค้า มีกระบวนการผลิตที่
ผสมผสานทั้ง 4) การเงิน/บัญชี มีการบันทึกรายรับ รายจ้าย การบัญชี มีการเปิดเผยข้อมูลการเงินให้สมาชิกทราบ
อย่างสม่ําเสมอ5) การตลาด จุดเด่นคือการใช้สารเคมีน้อยที่สุด จําหน่ายทั้งปลีกและส่ง ภายใน/ต่างจังหวัด 
ห้างสรรพสินค้า โรงแรม ร้านค้าสะดวกซื้อ ตลาด Online และตลาดตํางประเทศ 6) ด้านการกําหนดกฎระเบียบ 
2) การวิเคราะห์กระบวนการบริหารจัดการวิสาหกิจชุมชนเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน 
การผลิตและแปรรูปผลิตภัณฑ์ให้เข้าสู่ตลาด การส่งเสริมการตลาด และประชาสัมพันธ์ความคิด
สร้างสรรค์  มีการจัดการทํองเที่ยวเชิงเกษตรวิถีชีวิต สวนสมุนไพร จัดตั้งศูนย์เรียนรู้ภูมิปัญญาขึ้นเป็นแหล่งเรียนรู้
และถ่ายทอดรุ่นต่อรุ่น  สร้างความยั่งยืนให้กับอาชีพ มีการแบํงปันผลประโยชน์/ผลกําไร ระบบสวัสดิการที่ดี การมีกฎระเบียบ หรือข้อตกลง ข้อบังคับ ในการจัดสวัสดิการแก่สมาชิกและชุมชน  มีการจัดสรรให้โปร่งใสให้  มีการพัฒนาความรู้ ความเข้าใจเรื่องการถ่ายทอดให้สืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่น เกิดความคิดริเริ่มสร้างสรรค์เป็นนวัตกรรม
โดยชุมชน หรือผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นจากจุดเริ่มต้นของกลุ่มเล็ก ๆ ภายในชุมชน ได้เกิดผลให้มีการขับเคลื่อนกระบวนการ
สังคมในด้านอื่น ๆ ตามมาอีกในทุกด้าน ได๎แกํ ด้านเศรษฐกิจ สร้างรายได้ สร้างงานให้แก่ชุมชน กระตุ้นเศรษฐกิจ
ระดับชุมชน 
3 ) แนวทางในการพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการวิสาหกิจชุมชนเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน 
การเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการที่เป็นระบบ การกําหนดกฎระเบียบ ร่วมคิดเพื่อกําหนด
เป้าหมาย (วิสัยทัศน์) อยํางยั่งยืน พัฒนาความรู้ด้านภาษี กฎระเบียบด้านธุรกรรม และการตั้งราคาที่เหมาะสม 
ยกระดับมาตรฐานผลิตภัณฑ์  สร์างอัตลักษณ์สินค้า สร้าง Story ที่แสดงถึงความเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่น สูํ Smart 
Product และพัฒนาเทคโนโลยีการผลิตให้มีความทันสมัย เพื่อเพิ่มกระบวนการผลิตสินค้าให๎มีความรวดเร็ว  เพื่อให๎
วิสาหกิจชุมชนเป็นแหลํงเรียนรู๎และพัฒนาคนในชุมชน สร้างงาน สร้างรายได้ด้วยภูมิปัญญาท้องถิ่นที่มีคุณคํา  
ช่องทางการตลาด เช่น เว็บไซต์ Line. Facebook. Application จากภาครัฐเพื่อให้การสนับสนุนวิทยากรที่มีความรู้
ความสามารถในการเสนอแนะ 

##plugins.themes.bootstrap3.article.details##

ส่วน

บทความวิจัย

การอ้างอิง

กรมพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย. รายงานการประเมินผลเพิ่มทุนทางปัญญาพัฒนาชุมชน.กรุงเทพมหานคร :

บางกอกบล็อก. 2547.

นายสโรช รัตนมาศ และคณะ. วัฒนธรรมสร้างสรรค์ Creative Culture น่าน. พิมพ๑ครั้งที่ 1. นําน : 2553.

พงศ์พันธุ์ เธียรหิรัญ และคณะ. โครงการศึกษาจัดวางรูปแบบแผนงานเกษตรอินทรีย์เชิงท่องเที่ยวและการ

ฝึกอบรมให้ความรู้และอาชีพ. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช นนทบุรี : สํานักพิมพ์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. 2550.

รุ่งรภัส ประเสริฐสังข์. การมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดทําแผนพัฒนาขององค์การบริหารสํวนตําบล : ศึกษา

เฉพาะกรณีองค์การบริหารสํวนตําบลโนนสมบูรณ์ กิ่งอําเภอบ้านแฮด จังหวัดขอนแก่น.สารนิพนธ์

รัฐศาสตร์การปกครอง. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย .2551.

ลักษมี ทุํงหว้า. “การพัฒนาศักยภาพชุมชนในการจัดการทีมงาน: กรณีศึกษา กลุ่มแม่บ้านชุมชนเปรมฤทัยเขต

ประเวศ กรุงเทพมหานคร” . รายงานการวิจัย . วิจัยเชิงคุณภาพ กรุงเทพมหานคร. พ.ศ.2561.

สํานักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่

12 พ.ศ. 2560 – 2564. กรุงเทพมหานคร : สํานักนายกรัฐมนตรี. 2560.

สุกัญญา ดวงอุปมา. แนวทางการพัฒนาศักยภาพการจัดการที่ดีของวิสาหกิจชุมชนในจังหวัดกาฬสินธุ์. วารสาร

การพัฒนาชุมชนและคุณภาพชีวิต 2 (2). 2557.

อาภรณ์ จันทรสมวงค์ และคณะ. ฟื้นเมืองเก่าให้มีชีวิต. กรุงเทพมหานคร : สวัสดีการพิมพ์. 2554.