นวัตกรรมการเรียนรู้สังคมศึกษาตามวิธีการมรณศึกษาเพื่อส่งเสริมความเป็นพลเมืองที่ ยั่งยืนของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายในพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาเชียงใหม่
##plugins.themes.bootstrap3.article.main##
บทคัดย่อ
การวิจัยเรื่อง นวัตกรรมการเรียนรู้สังคมศึกษาตามวิธีการมรณศึกษาเพื่อส่งเสริมความเป็น
พลเมืองยั่งยืนของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายในพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาเชียงใหม่
มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาและออกแบบนวัตกรรมการเรียนรู้สังคมศึกษาตามวิธีการมรณศึกษา
เพื่อส่งเสริมความเป็นพลเมืองที่ยั่งยืน 2) เพื่อศึกษาผลการใช้นวัตกรรมการเรียนรู้สังคมศึกษาตาม
วิธีการมรณศึกษาเพื่อส่งเสริมความเป็นพลเมืองที่ยั่งยืน การวิจัยครั้งนี้ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ มี
ตัวอย่างในการวิจัย คือ พระสงฆ์ผู้สอนมรณศึกษา จำนวน 3 รูป ครูผู้สอนวิชาสังคมศึกษา จำนวน 7
คน และนักเรียนในโรงเรียนศึกษาสงเคราะห์เชียงใหม่ จำนวน 113 คน รวมทั้งสิ้น 123 คน โดยใช้
วิธีการเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling) มีเครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์แบบ
ไม่มีโครงสร้าง แบบวิเคราะห์เอกสาร แบบประเมินนวัตกรรมการเรียนรู้สังคมศึกษาตามวิธีการมรณ
ศึกษา แบบประเมินทักษะความเป็นพลเมืองยั่งยืน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์
เนื้อหา (Content Analysis) นำเสนอในรูปแบบพรรณนา (Descriptive Analysis) และวิเคราะห์
ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยโปรแกรมทางสถิติเพื่อหาค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
จาก ผลการวิจัยพบว่า
1. แนวทางการจัดการเรียนรู้สังคมศึกษาตามวิธีการมรณศึกษาเพื่อส่งเสริมความเป็นพลเมือง
ยั่งยืน จะต้องมีประเด็นการเรียนรู้มรณศึกษาในแง่ของสังคมศึกษา และใช้มรณศึกษาเป็นประเด็นใน
การเรียนรู้ร่วมกันของทุกสาระการเรียนรู้ของสังคมศึกษา จะช่วยให้เกิดกระบวนการเรียนรู้ที่ไม่จำกัด
อยู่ในสาระใดสาระหนึ่ง และช่วยเชื่อมโยงการเรียนรู้ให้เข้าถึงวิถีปกติในการด ารงชีวิตประจ าวันของ
นักเรียน และสร้างกระบวนการวางแผนเตรียมรับมือต่อสถานการณ์ความพลิกพลันที่จะเกิดขึ้นใน
อนาคต ซึ่งนวัตกรรมการเรียนรู้เป็นแนวทางจัดการเรียนรู้สังคมศึกษาตามวิธีการมรณศึกษา จำนวน 2
แผนจัดการเรียนรู้ 6 ชั่วโมง
2.นักเรียนที่ผ่านกระบวนการเรียนรู้สังคมศึกษาตามวิธีการมรณศึกษาเพื่อส่งเสริมความเป็น
พลเมืองที่ยั่งยืนมีระดับความเป็นพลเมืองยั่งยืน ภาพรวมอยู่ในระดับมาก ซึ่งจากผลการประเมินแสดง
ให้เห็นว่า การจัดการเรียน รู้ที่พัฒนาขึ้นช่วยส่งเสริมให้เกิดกระบวนการเรียน รู้ที่นำไป สู่การ
เปลี่ยนแปลงนักเรียนให้มีเป็นพลเมืองยั่งยืน
##plugins.themes.bootstrap3.article.details##
ส่วน
การอ้างอิง
ชรินทร์ มั่งคั่ง. (2565ก). การสอนอนาคตวิทยาสำหรับครูสังคมศึกษา. เชียงใหม่: ลานนาการพิมพ์.
_______. (2565ข). แนวคิดปฏิบัติการพัฒนาหลักสูตรสังคมศึกษา. เชียงใหม่: ลานนาการพิมพ์.
_______. (2565ค). ปัญญาการสอนสังคมศึกษา. เชียงใหม่: ลานนาการพิมพ์.
เชรษฐภูมิ วรรณไพศาล. (2563). เครื่องมือการวิจัยทางสังคมศึกษา (พิมพ์ครั้งที่ 3). เชียงใหม่: ศูนย์
บริหารงานวิจัย มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
นิติกร แก้วปัญญา. (2565). การเรียนรู้สังคมศึกษาข้ามศาสตร์ฐานชุมชนผ่านวัฒนธรรมเหมี้ยง เพื่อ
ส่งเสริมความเป็นพลเมืองวิถีเขียวของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษา (วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษา
ศาสตรมหาบัณฑิต). เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
ราชบัณฑิตสภา. (2558). พจนานุกรมศัพท์ศึกษาศาสตร์ร่วมสมัย ฉบับราชบัณฑิตยสภา. กรุงเทพฯ:
สำนักงานราชบัณฑิตยสภา.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.
2560-2579. กรุงเทพฯ: ส านักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2562). ยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ. 2561 – 2580. กรุงเทพฯ: ส านักงานเลขานุการของคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติ สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
เอมอัชฌา วัฒนบุรานนท์. (2552). การจัดการเรียนรู้มรณศึกษาเพื่อสร้างเสริมความเป็นมนุษย์ที่
สมบูรณ์ตามแนวคิดจิตตปัญญาศึกษา. กรุงเทพฯ : คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
_______. (2554). มรณศึกษา. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.
_______. (2555). การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้มรณศึกษาเพื่อสร้างเสริมความเป็นมนุษย์ที่
สมบูรณ์ตามแนวคิดจิตตปัญญาศึกษา. วารสารสุขศึกษา, 35(120), 31-42.
Duke Kunshan University Campus & Kunshan, China. (2017). Environmental Justice
and Sustainable Citizenship in Asia. Retrieved October 1, 2 0 2 2 , from
https://sites.duke.edu/globalasiacon ference/.
Eddy, J. M. and Alles, W. F. (1 9 8 3 ). Death Education. Missouri: The C.V. Mosby
Company.
Kaewpanya, N., Mangkhang, C., & Dibyamandala, J. (2021). Community-based
Transdisciplinary Learning Innovation in Social Studies Through Miang
Wisdom for Promoting Green Citizenship of Secondary School Students.
PSYCHOLOGY AND EDUCATION, 58(3), 875-884
Patricia A. Jennings. (2008). Contemplative education and youth development. Spe
cial Issue: Spiritual Development, 2008(118), 101-105.
United nation. (2015). Sustainable Development Gold: SDGs. Retrieved October 1,
2 0 2 2 , from https://www.un.org/sustainabledevelopment/sustainable
development -goals/.
Zorel, V. C. & Y. Yang, M. (2019) Real-World Sustainable Citizenship between Political
Consumerism and Material Practices. Social Sciences, 8(11), 1-22