บทบาทของพระสงฆ์ในการพัฒนาสังคม

##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

พระทักษพล วชิรญาณเมธี
พระครูโกวิทอรรถวาท
ธวัชชัย ไชยวุฒิ
ไพรินทร์ ณ วันนา
พระอธิการสมนึก จรโณ
พระครูปลัดกิตฺติพงษ์ กิตฺติโสภโณ

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวคิดและบทบาทในการพัฒนาสังคมตามแนวทาง
พระพุทธศาสนา กล่าวคือพระสงฆ์มีบทบาทของมาแต่ครั้งพุทธกาล พระสงฆ์ในครั้งนั้นมีหน้าที่ในการ
เผยแผ่พระธรรมคำสอนของพระพุทธเจ้า การเผยแผ่ธรรมนั้นเป็นการให้ปัญญาแก่พุทธบริษัท  
พระสงฆ์จึงตั้งตนอยู่บนพื้นฐานของธรรม ซึ่งผู้แสดงธรรมต้องมีภูมิธรรมความรู้ด้วย เหล่านี้คือ การ
กระทำหน้าที่หลักของพระสงฆ์ สิ่งใดที่เป็นประโยชน์เกื้อกูลต่อประชาชน แม้จะต้องจาริกรอนแรมไป
ยังสถานที่ไกลก็ตาม พระสงฆ์ก็ต้องทำหน้าที่เป็นผู้ให้ธรรมะ นำธรรมะให้เข้าถึงแก่ชนทั้งโลก พระสงฆ์
ในสมัยพุทธกาล จึงต้องใช้ความเพียรเป็นอย่างยิ่ง เพื่อนำธรรมให้เข้าถึงประชาชน หรือนำประชาชน
ให้เข้าถึงพระพุทธศาสนา เป็นการออกไปหาประชาชนและการประกาศพระศาสนา หรือการเผยแผ่
พระพุทธศาสนา บทบาทพระสงฆ์ในครั้งพุทธกาลมีทั้งบทบาทหลักและบทบาทรอง ซึ่งล้วนแต่เป็นกิจ
ที่ ไม่อาจเลี่ยงได้ การจะปฏิบัติกิจก็ตามต้องพระสงฆ์จะไม่ละเลยการการประพฤติในส่วน ที่
เรียกว่า “พรหมจรรย์” หรือเรียกว่า อริยมรรคมีองค์ 8 ซึ่งเป็นความประพฤติเพื่อความประเสริฐ เพื่อ
บรรลุถึงความสิ้นกิเลส โดยประพฤติให้เป็นไปตามพุทธบัญญัติและต้องเอื้อเฟื้อ ไม่ละเมิดพุทธอาณัติ
อันเป็นข้อห้ามมิให้ประพฤติ หรือเรียกว่า ประพฤติให้เป็นไปตามพระธรรมวินัย 

##plugins.themes.bootstrap3.article.details##

ส่วน

บทความวิชาการ

การอ้างอิง

สุพัตรา สุภาพ. (2522). สังคมวิทยา. กรุงเทพมหานคร : ไทยวัฒนาพานิช.

สมคิด เพ็งอุดม. (2535). “การศึกษาบทบาทของพระสงฆ์ที่มีต่อการพัฒนาชุมชนตามทรรศนะของ

พระสงฆ์และเจ้าหน้าที่สี่กระทรวงระดับตำบลในจังหวัดสมุทรสงคราม”. วิทยานิพนธ์

การศึกษามหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒประสานมิตร.

สัญญา สัญญาวิวัฒน์. (2540). ทฤษฎีและกลยุทธ์การพัฒนาสังคม. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร :

สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์ มหาวิทยาลัย.

ณัฐชยา ส้มเขียวหวาน. (2541). “บทบาทของพระสงฆ์ในการอนุรักษ์ทรัพยากรปาไม้ในจังหวัด

ราชบุรี”. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตร์มหาบัณฑิต รัฐศาสตร์. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัย

รามคำแหง.

จำนง อดิวัฒนสิทธิ์และคณะ. (2549). สังคมวิทยา. กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัย

เกษตรศาสตร์

พระธรรมปฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2541). การศึกษา : เครื่องพัฒนาที่ยังตองพัฒนา. พิมพ์ครั้งที่ 2

กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิพุทธรรม.

ประยุทธ์ หลงสมบุญ. (2546). พจนานุกรม มคธ-ไทย. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร : บริษัท ธรรม

สาร จำกัด.

ยุวัฒน์ วุฒิเมธี. (2526). หลักการพัฒนาชุมชนและการพัฒนาชนบท. กรุงเทพมหานคร : ส.ส.น.ไทย

อนุเคราะห์ไทย.

สนิท สมัครการ. (2522). วัฒนธรรมกับการพัฒนาสังคม. กรุงเทพมหานคร : ไทยวัฒนาพานิช.

พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตโต). การพัฒนาที่ยั่งยืน. พิมพ์ครั้งที่ 12. กรุงเทพมหานคร: มูลนิโกมลคีม

ทอง. 2552)

ส.ศิวรักษ์.(2547). บทบาทของพระสงฆ์ ในสังคมปัจจุบัน. ศิลปวัฒนธรรม. ปีที่ 25 ฉบับที่ 101.

(1 สิงหาคม พ.ศ. 2547)

สุลักษณ ศิวรักษ. (2524). ศาสนากับสังคมไทย. กรุงเทพมหานคร : พาสิโก.

รัชนีกร เศรษโฐ. (2528). สังคมวิทยาชนบท. กรุงเทพมหานคร : ไทยวัฒนาพานิช.

พระไพศาล วิสาโล. (2545). “พระสงฆ์เพื่อสังคม”. มติชน. 21 มกราคม พ.ศ. 2545.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต.) (2549). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. พิมพ์ครั้งที่

34. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิการศึกษาเพื่อสันติภาพ พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต).