ศัตราวุธในฐานะเป็นเครื่องประกอบพิธีสมโภชพระพุทธรูปในล้านนา

บทคัดย่อ

บทความเรื่อง ศัสตราวุธในฐานะเครื่องประกอบพิธีสมโภชพระพุทธรูปของชาวล้านนา โดยมีวัตถุประสงค์คือ 1) เพื่อศึกษาศัสตราวุธที่ปรากฏในพระพุทธศาสนา 2) เพื่อศึกษาศัสตราวุธในฐานะที่เป็นเครื่องประกอบพิธีสมโภชพระพุทธรูปในล้านนา 3) เพื่อวิเคราะห์ศัสตราวุธในฐานะที่เป็นเครื่องประกอบพิธีสมโภชพระพุทธรูปในล้านนา

ผลจากการศึกษาพบว่า ศัสตราวุธ บางทีเขียนเป็นศาสตราวุธ หมายถึงเครื่องมือประหัตประหาร ทำลาย เบียดเบียนชีวิต เป็นต้น โดยแบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ ศัสตราวุธ และธรรมาวุธ ศัสตราวุธ ได้แก่ ดาบ ลูกศร ดาบ หอก ไม้ ปืน เป็นต้น เพื่อนำมาทำร้าย ป้องกัน ต่อสู้ ประหาร หรือฆ่าศัตรูให้บาดเจ็บหรือเสียชีวิต หรือแม้แต่สิ่งของต่างที่สามารถนำมาทำร้าย ทำให้บาดเจ็บหรือตายได้ ซึ่งก็ถือว่าเป็นอาวุธเช่นเดียวกัน ส่วนธรรมาวุธ คือ อาวุธอันเป็นลักษณะของธรรมะ ใช้สำหรับประหัตประหารทำลายอกุศลกรรมต่าง ๆ ไม่ได้มีไว้สำหรับการฆ่าฟันทำร้ายผู้อื่น ปราศจากการเบียดเบียนชีวิตยังเป็นอาวุธที่ไม่สนับสนุนศัสตราวุธด้วย ธรรมาวุธ ได้แก่ 1) สุตาวุธ อาวุธคือสุตะ 2) ปวิเวกาวุธ อาวุธคือวิเวก และ 3) ปัญญาวุธ อาวุธคือปัญญา ในทางพระพุทธศาสนาศัสตราวุธได้ถูกนำมาใช้ในพิธีสมโภชพระพุทธรูปของชาวล้านนา ที่ใช้เป็นสัญลักษณ์แทนความเป็นกษัตริย์ของเจ้าชายสิทธัตถะ และสาระธรรมปัญญาเปรียบดั่งอาวุธ ตามพุทธพจน์ที่ว่า ปัญญาเปรียบดั่งอาวุธ นั่นเอง