ความกตัญญูในฐานพุทธจริยศาสตร์

บทคัดย่อ

ความกตัญญูจะมาคู่กับกตเวที หมายถึง ผู้รู้อุปการะที่ผู้อื่นทำแก่ตนและทำคุณประโยชน์
ตอบแทนแก่ท่านเหล่านั้น และความกตัญญู เป็นคุณธรรมพื้นฐานของมนุษย์ เพราะในสังคมมนุษย์
จะต้องเกี่ยวข้องสัมพันธ์กับผู้อื่นและสิ่งอื่น เนื่องด้วยชีวิตด้านกายภาพดำรงอยู่ได้เพราะได้รับการ
อุปการะเลี้ยงดูจากบุคคลต่างๆ มีพ่อแม่ ครูอาจารย์ ญาติพี่น้อง เป็นต้น นอกจากนั้นต้องพึ่งพาอาศัย
สิ่งเหล่าอื่นอีก เช่น อาศัยปัจจัย ๔ เป็นเครื่องเลี้ยงชีวิตจึงจะมีชีวิตอยู่รอดได้  ในส่วนจิตใจมนุษย์ก็
ได้รับการปลูกฝังอบรมลักษณะคุณค่าทางจิตใจจากบุคคลอื่น มีพ่อแม่ เป็นต้น ให้มีทัศนคติ ค่านิยม 
คุณธรรม จริยธรรม อันเป็นหลักส าคัญในการด าเนินชีวิตให้ความเจริญรุ่งเรือง ซึ่งเป็นองค์ประกอบ
สำคัญของมนุษย์ ความกตัญญู นี้เป็นคุณธรรมที่มนุษย์พึงปฏิบัติมิใช้เฉพาะต่อมนุษย์ด้วยกันเท่านั้น 
แต่ให้มีความกตัญญูต่อสัตว์และพืช  ความกตัญญูเป็นการกระทำความดีอย่างหนึ่งที่พึงปรารถนาของ
ทุกคน ผู้ที่มีความกตัญญูย่อมจะทำตนเองให้มีความสุขและทำผู้อื่นให้มีความสุขด้วย พระพุทธศาสนา
ยกย่องบุคคลที่มีความกตัญญู และให้ความสำคัญต่อบุคคลผู้มีความกตัญญูว่าเป็นบุคคลที่หาได้ยากใน
โลกและบุคคลผู้มีความกตัญญูกตเวทีเรียกว่าเป็นเครื่องหมายของคนดี