การบริหารงานตามหลักพรหมวิหารธรรมของเทศบาลตำบลท่าสัก อำเภอพิชัย จังหวัดอุตรดิตถ์

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ ๑) เพื่อศึกษาการบริหารงานตามหลักพรหมวิหารธรรมของเทศบาลตำบลท่าสัก อำเภอพิชัย จังหวัดอุตรดิตถ์ ๒) เพื่อเปรียบเทียบความคิดเห็นการบริหารงานตามหลักพรหมวิหารธรรมของเทศบาลตำบลท่าสัก อำเภอพิชัย จังหวัดอุตรดิตถ์ จำแนกตามปัจจัยส่วนบุคคล ๓) เพื่อศึกษาปัญหา อุปสรรค และข้อเสนอแนะการบริหารงานตามหลักพรหมวิหารธรรมของเทศบาลตำบลท่าสัก อำเภอพิชัย จังหวัดอุตรดิตถ์ จำแนกตามความคิดเห็นของประชาชน และ ๔) เพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนาการบริหารงานตามหลักพรหมวิหารธรรมของเทศบาลตำบลท่าสัก อำเภอพิชัย จังหวัดอุตรดิตถ์ การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี (Mixed Method Research) โดยใช้ระเบียบวิธีเชิงปริมาณ (Quanlitative Research) และการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยมีกลุ่มประชากรและกลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยคือ ประชาชนที่อยู่ในเขตการปกครองของเทศบาลตำบลท่าสัก อำเภอพิชัย จังหวัดอุตรดิตถ์ จำนวน ๓๑๑ คน จากประชากรจำนวนประชาชน ๑,๓๙๐ คน โดยการเปิดตารางขนาดกลุ่มตัวอย่างของทาโร ยามาเน่ (Taro Yamane) เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลเป็นแบบสอบถาม โดยมีค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับเท่ากับ ๐.๙๒๗ สถิติที่ใช้วิเคราะห์ข้อมูล คือ ค่าความถี่ (Frequencies) ค่าร้อยละ (Percentage) ค่าเฉลี่ย (Mean) ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (Standard Deviation) และทดสอบสมมติฐานโดยการทดสอบค่าเอฟ (F-test) ด้วยวิธีการวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว (One Way ANOVA) และทดสอบความแตกต่างของค่าเฉลี่ยเป็นรายคู่ด้วยวิธีผลต่างนัยสำคัญน้อยที่สุด (Least Significant Difference: LSD) และนำเสนอเป็นความเรียงประกอบตาราง โดยการแจกแจงความถี่ของผู้ตอบคำถามปลายเปิด การวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยการสัมภาษณ์เชิงลึก (In-Depth Interview) กับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ (Key Informants) จำนวน ๗ รูป/คน โดยใช้เทคนิคการวิเคราะห์เนื้อหาประกอบบริบท

ผลการวิจัยพบว่า

๑) การบริหารงานตามหลักพรหมวิหารธรรมของเทศบาลตำบลท่าสัก อำเภอพิชัย จังหวัดอุตรดิตถ์ โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (X = ๔.๓๑, S.D. = ๐.๓๖๒) เมื่อพิจารณาเป็นรายด้านเรียงลำดับตามค่าเฉลี่ยจากมากไปหาน้อย พบว่า ด้านเมตตาอยู่ในระดับมากที่สุด และรองลงมาคือ ด้านอุเบกขา ด้านกรุณา ด้านมุทิตา ตามลำดับ

๒) การเปรียบเทียบระดับการบริหารงานตามหลักพรหมวิหารธรรมของเทศบาลตำบลท่าสัก อำเภอพิชัย จังหวัดอุตรดิตถ์ จำแนกตามปัจจัยส่วนบุคคล พบว่า เพศ อายุ การศึกษา และอาชีพ ไม่แตกต่างกัน จึงปฏิเสธสมมติฐาน ส่วนด้านรายได้ แตกต่างกัน จึงยอมรับสมมติฐานที่ตั้งไว้

๓) ปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะเกี่ยวกับการบริหารงานตามหลักพรหมวิหารธรรมของเทศบาลตำบลท่าสัก อำเภอพิชัย จังหวัดอุตรดิตถ์ พบว่า ด้านเมตตาพบว่า การบริหารงานของเทศบาลไม่มีความมั่นใจในการตัดสินใจอย่างเด็ดขาด ไม่กล้าที่จะมองการณ์ไกลและยังไม่เข้าใจถึงปัญหาและความต้องการของบุคลากรและประชาชน พิจารณาความดีความชอบ ไม่พิจารณาตามผลงาน ด้านกรุณาพบว่า การบริหารงานของเทศบาลไม่ค่อยมีเวลาในการให้คำปรึกษาและช่วยแก้ปัญหาเมื่อประชาชนประสบปัญหา การบริหารงานของเทศบาลไม่มีการสอบถามสุขภาพของประชาชนเท่าที่ควร บางครั้งไม่ค่อยคำนึงถึงความทุกข์ของประชาชน ด้านมุทิตาพบว่า การบริหารงานของเทศบาลไม่ค่อยแสดงออกถึงความยินดีทำเฉย ๆ การบริหารบางครั้งไม่มีมุทิตา การให้ความสำคัญต่าง ๆ กับประชาชนที่มาติดต่อประสานงาน ด้านอุเบกขาพบว่า การบริหารงานเทศบาลยังบกพร่องในเรื่องของความยุติธรรมในการให้รางวัลกับประชาชน การวางตนเป็นกลางของเทศบาลยังมีการลำเอียง ไม่ค่อยยอมรับฟังความคิดเห็นของประชาชน บางครั้งการบริหารงานของเทศบาลยังจัดการไม่ค่อยยึดถือความถูกต้อง ส่วนข้อเสนอแนะ การบริหารงานของเทศบาลควรมีการส่งเสริมบุคลากรและประชาชนให้นำหลักธรรมมาประยุกต์ใช้ในการบริหารงาน และควรให้ความเป็นธรรมกับบุคลากรและประชาชนทุกคนโดยเท่าเทียมกัน

๔) ผลการสัมภาษณ์ แนวทางการบริหารงานตามหลักพรหมวิหารธรรมของเทศบาลตำบลท่าสัก อำเภอพิชัย จังหวัดอุตรดิตถ์ พบว่า ผู้ให้ข้อมูลสำคัญส่วนใหญ่เน้นในเรื่องการนำหลักธรรมมาประยุกต์ใช้ให้สอดคล้องกับการบริหารงานในการทำงานของเทศบาล เพื่อให้ประชาชนที่มารับการใช้บริการเกิดความสะดวก และความสุขในการได้รับการบริการจากเทศบาล ยังส่งผลทำให้การบริหารงานมีความรุ่งเรืองเจริญก้าวหน้าด้วยหลักธรรมที่นำมาปฏิบัติในองค์กร