ปัจจัยที่ส่งผลต่อระดับความฉลาดรู้เรื่องดิจิทัลบนอุปกรณ์สมาร์ตโฟนของผู้สูงอายุในเขตบางแค กรุงเทพมหานคร

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค๑เพื่อศึกษาระดับความฉลาดรู้เรื่องดิจิทัลบนอุปกรณ์สมาร์ตโฟนและปัจจัยที่มี
ผลตํอระดับความฉลาดรู้เรื่องดิจิทัลของผู้สูงอายุในเขตบางแค กรุงเทพมหานคร ประชากรในการวิจัยได้แก่  
กลุ่มผู้สูงอายุในเขตบางแค ที่มีอายุระหว่าง 60 - 79 ปี รวม 30.888 คน การคํานวณขนาดตัวอยํางใช้วิธีของ 
ทาโร ยามาเน ได้กลุ่มตัวอย่าง 395 คน เก็บได้จริง 302 คน คิดเป็นร้อยละ 76.5 เครื่องมือวิจัยได้แก่แบบวัด 
ความฉลาด รู้เรื่องดิจิทัล ที่มีข้อคําถาม 45 ข้อ เพื่อวัดระดับความฉลาด รู้เรื่องดิจิทัล 9 ด้าน ไ ด้แก่
(1) สิทธิความรับผิดชอบ (2) การเข้าถึงสื่อ (3) การสื่อสารยุคดิจิทัล (4) ความปลอดภัยยุคดิจิทัล (5) ความเข้าใจสื่อ
ดิจิทัล (6) มารยาทในสังคมดิจิทัล (7) สุขภาพดียุคดิจิทัล (8) ดิจิทัลคอมเมิร์ซ และ (9) กฎหมายดิจิทัล  
โดยแบบวัดได้ผ่านการตรวจสอบคุณภาพจากผู้เชี่ยวชาญและได้นําไปทดลองใช้ก่อนนําไปใช้เก็บข๎อมูลจริง สําหรับ
การวิเคราะห์ข้อมูลใช้ทั้งสถิติเชิงพรรณนาและสถิติอ้างอิง 
ผลการวิจัยพบวํา ผู้สูงอายุจํานวนมากกว่าครึ่ง (51.7%) มีระดับความฉลาดรู้เรื่องดิจิทัลอยูํในระดับมาก 
รองลงมา (23.4%) อยู่ในระดับปานกลาง เมื่อพิจารณารายด้านพบว่า ด้านที่มีคะแนนเฉลี่ยสูงสุดได้แก่ด้านมารยาท
ในสังคมดิจิทัล สํวนด้านที่มีคะแนนต่ําสุดได้แก่ด้านดิจิทัลคอมเมิร์ซ ทั้งนี้ ผู๎สูงอายุยังมีความเข้าใจที่คลาดเคลื่อนอยู่
บ้างในสํวนของสิทธิความรับผิดชอบ การไม่ระมัดระวังเกี่ยวกับความปลอดภัยในการใช้งานสมาร์ตโฟน การเริ่มมี
พฤติกรรม ติดมือถือ และ ยังขาดทักษะในการตรวจสอบสินค้าก่อนตัดสินใจซื้อสินค้าออนไลน์  
ผลการศึกษายังพบว่า เพศและอายุไม่ใช่ปัจจัยที่มีผลตํอระดับความฉลาดรู้เรื่องดิจิทัลของผู้สูงอายุ แต่ระยะเวลาใน
การถือครองสมาร์ตโฟนและระยะเวลาในการใช้งานสมาร์ตโฟนต่อวันมีผลต่อระดับความฉลาดรู้เรื่องดิจิทัลของ
ผู้สูงอายุอย่างมีนัยสําคัญทางสถิติที่ระดับ .05