การมีส่วนร่วมของประชาชนตามหลักอปริหานิยธรรมในการกำหนดนโยบายของเทศบาล ตำบลบ้านเกาะ อำเภอเมืองอุตรดิตถ์ จังหวัดอุตรดิตถ์

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ คือ (๑) เพื่อศึกษาระดับการมีส่วนร่วมของประชาชนตามหลักอปริหานิยธรรมในการกำหนดนโยบายของเทศบาลตำบลบ้านเกาะ อำเภอเมือง จังหวัดอุตรดิตถ์ (๒) เพื่อศึกษาเปรียบเทียบความคิดเห็นของประชาชนต่อการมีส่วนร่วมของประชาชนตามหลักอปริหานิยธรรมในการกำหนดนโยบายของเทศบาลตำบลบ้านเกาะ อำเภอเมือง จังหวัดอุตรดิตถ์ โดยจำแนกตามปัจจัยส่วนบุคคล (๓) เพื่อศึกษาปัญหา อุปสรรคและข้อเสนอแนะการมีส่วนร่วมของประชาชนตามหลักอปริหานิยธรรมในการกำหนดนโยบายของเทศบาลตำบลบ้านเกาะ อำเภอเมือง จังหวัดอุตรดิตถ์ (๔) เพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนาการมีส่วนร่วมของประชาชนตามหลักอปริหานิยธรรมไปประยุกต์ใช้ในการกำหนดนโยบายของเทศบาลตำบลบ้านเกาะ อำเภอเมือง จังหวัดอุตรดิตถ์

ซึ่งเป็นการวิจัยแบบผสานวิธี (Mixed Methods Research) ประชากรและกลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ประชาชนในเขตพื้นที่ของเทศบาลตำบลบ้านเกาะ อำเภอเมือง จังหวัดอุตรดิตถ์ จำนวน ๙,๐๐๙ คน ที่มีตั้งแต่อายุ ๑๘ ปีขึ้นไป กลุ่มตัวอย่างได้มาจากการเทียบสัดส่วน (Proportional Multi-Stage Random Sampling) โดยใช้สูตรคำนวณขนาดกลุ่มตัวอย่างตามตารางสำเร็จรูปของทาโร ยามาเน่ (Taro Yamane) ได้กลุ่มตัวอย่างจำนวน ๓๘๓ คน และทำการเปรียบเทียบสัดส่วนด้วยวิธีการนับเรียงลำดับความถี่ และเก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม (Questionnaire) และทำการวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้โปรแกรมสำเร็จรูปเพื่อการวิจัยทางสังคมศาสตร์ เพื่อหาค่าความถี่ (Frequency) ค่าร้อยละ (Percentage) ค่าเฉลี่ย (Mean) และค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (Standard Deviation) และทำการทดสอบสมมติฐานด้วยการทดสอบค่าที (t-test) และค่าเอฟ (F-test) ด้วยการวิเคราะห์ความแปรปรวนแบบทางเดียว (One-Way ANOVA) เมื่อพบว่ามีความแตกต่างจึงทดสอบความแตกต่างรายคู่โดยวิธีการหาผลต่างนัยสำคัญน้อยที่สุด (Least Significant Difference: LSD) ในส่วนของข้อคำถามปลายเปิดที่แสดงปัญหา อุปสรรคและข้อเสนอแนะ ผู้วิจัยทำการจัดกลุ่มตามประเด็นที่กำหนดไว้ในแบบสอบถามปลายเปิด จากนั้นจะทำการวิเคราะห์โดยใช้การแจกแจงความถี่ (Frequency) และข้อมูลจากการสัมภาษณ์ ผู้วิจัยทำการจัดกลุ่มข้อมูล (Data Grouping) สาระสำคัญของประเด็นการสัมภาษณ์ จากนั้นทำการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา (Content Analysis Technique)

ผลการวิจัย พบว่า

๑. ผลการศึกษาระดับการมีส่วนร่วมของประชาชนตามหลักอปริหานิยธรรมในการกำหนดนโยบายของเทศบาลตำบลบ้านเกาะ อำเภอเมืองอุตรดิตถ์ จังหวัดอุตรดิตถ์ โดยภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง (x̄ = ๒.๙๕, S.D. = ๐.๖๖๖) เมื่อพิจารณารายด้าน พบว่า การมีส่วนร่วมของประชาชนตามหลักอปริหานิยธรรมในการกำหนดนโยบายของเทศบาลตำบลบ้านเกาะ อำเภอเมืองอุตรดิตถ์ จังหวัดอุตรดิตถ์ อยู่ในระดับปานกลางทุกด้าน โดยเรียงลำดับจากมากไปน้อย ดังนี้ โดยด้านที่มีค่าเฉลี่ยมากที่สุด คือ ด้านการพัฒนาคุณภาพชีวิต (x̄ = ๓.๐๙, S.D. = ๐.๑๒๗) รองลงมาคือ ด้านการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดและอบายมุข (x̄ = ๒.๙๙, S.D. = ๐.๑๑๑) และน้อยที่สุด คือ ด้านการอนุรักษ์ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (x̄ = ๒.๘๕, S.D. = ๐.๐๙๓) ตามลำดับ

๒. ผลการเปรียบเทียบระดับของประชาชนที่มีเพศ อายุ อาชีพแตกต่างกัน มีความคิดเห็นต่อการมีส่วนร่วมตามหลักอปริหานิยธรรมในการกำหนดนโยบายของเทศบาลตำบลบ้านเกาะ อำเภอเมือง จังหวัดอุตรดิตถ์ โดยภาพรวมไม่แตกต่างกัน จึงปฏิเสธสมมติฐานที่ตั้งไว้ และประชาชนที่มีระดับการศึกษาแตกต่างกัน มีความคิดเห็นต่อการมีส่วนร่วมตามหลักอปริหานิยธรรม มีความสอดคล้องสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยส่วนบุคคลอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ ๐.๐๕ จึงยอมรับสมมติฐานที่ตั้งไว้

๓. ผลการศึกษาปัญหา อุปสรรค และข้อเสนอแนะที่มีต่อการมีส่วนร่วมของประชาชนตามหลักอปริหานิยธรรมในการกำหนดนโยบายของเทศบาลตำบลบ้านเกาะ อำเภอเมืองอุตรดิตถ์ จังหวัดอุตรดิตถ์ พบว่า เทศบาลตำบลยังมีการประชาสัมพันธ์ข้อมูลข่าวสารให้ประชาชนรับรู้ยังไม่ทั่วถึง ประชาชนจึงขาดการมีส่วนร่วม ขาดความรู้ ความเข้าใจ ในการส่งเสริม การรณรงค์ และการวางแผนในการพัฒนา

๔. ผลการสัมภาษณ์ พบว่า แนวทางการพัฒนาในการมีส่วนร่วมของประชาชนตามหลักอปริหานิยธรรมในการกำหนดนโยบายเทศบาลตำบลบ้านเกาะ อำเภอเมือง จังหวัดอุตรดิตถ์ พบว่า ด้านการพัฒนาคุณภาพชีวิตควรจัดให้มีการอบรมและประชาสัมพันธ์ทางเรื่องต่าง ๆ ให้กับประชาชนรับรู้ และควรเปิดโอกาสให้ประชาชนเข้ามามีบทบาทในการออกข้อบัญญัติ กฎระเบียบ ข้อบังคับต่าง ๆ ด้านการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดและอบายมุข ควรต้องให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมในการดำเนินงานป้องกันยาเสพติด และเทศบาลต้องมีบทบาทที่ชัดเจนให้สอดคล้องกับภารกิจนั้น ๆ ประชาชนในพื้นที่ควรมีภารกิจหลักในการให้ข้อมูล ด้านการส่งเสริมอาชีพ การลงทุน พาณิชยกรรม และการท่องเที่ยว ควรส่งเสริมอาชีพที่ได้รับการแนะนำแนวทางที่ถูกต้องเพื่อให้เกิดการพัฒนาอาชีพอย่างเหมาะสม โดยการให้ทดลองฝึกงานบ้างตามโอกาสอันควร และด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ควรเปิดโอกาสให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมในการทำงาน มีการวางแผน และควรที่จะรณรงค์ส่งเสริมสนับสนุนให้ประชาชนรู้จักใช้ทรัพยากรที่มีอยู่อย่างมีประโยชน์อย่างคุ้มค่าที่สุด