ศึกษาวิเคราะห์หลักพุทธธรรมที่ปรากฏในประเพณีการบูชาเสาอินทขีลของชุมชน ในอำเภอป่าซาง จังหวัดลำพูน

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ 1. เพื่อศึกษาประวัติความเป็นมาของ
ประเพณีการบูชาเสาอินทขีล พบว่าประวัติความเป็นมาของประเพณีการบูชาเสาอินทขีล เป็น
ประเพณีที่เกิดขึ้นในสมัยของพระเจ้ากาวิละ เมื่อครั้งที่มีการสร้างเวียงเวฬุคามป่าซาง เสาอินทขีลเดิม
เป็นไม้ราชพฤกษ์ และได้เปลี่ยนเป็นเสาปูนปั้นในสมัยพระเจ้ากาวิละ ราวปี พ.ศ.2325 ประดิษฐานไว้ 
ณ วัดอินทขีล กลางเวียงเวฬุคามป่าซาง โดยเชื่อว่า “เสาอินทขีล” เป็นที่รวมดวงวิญญาณของบรรพ
บุรุษที่สร้างเมืองเวฬุคามป่าซาง ประเพณีการบูชาเสาอินทขีลของชุมชน ในอำเภอป่าซาง จังหวัด
ลำพูน ในปัจจุบัน ถือว่าเป็นประเพณีที่มีความสำคัญอย่างยิ่ง เป็นงานประจ าปีของอำเภอป่าซาง มีพิธี
ใส่ขันดอกไม้บูชาเสาอินทขีล ถวายเครื่องสักการะ บวงสรวงเสาอินทขีล สืบมาแต่ดั้งเดิมจากอดีตจนถึง
ปัจจุบัน 2. เพื่อศึกษาหลักพุทธธรรมในประเพณีการบูชาเสาอินทขีลของชุมชนในอำเภอป่าซาง 
จังหวัดลำพูน พบว่าหลักพุทธธรรมที่พบเพื่อเป็นกุศโลบายในการน้อมน าค าสอนสอนในทาง
พระพุทธศาสนาไปประยุกต์ใช้ในการดำเนินชีวิตของคนในชุมชนและเป็นสิ่งยึดเหนี่ยวทางด้านจิตใจ 
คือหลักความกตัญญูกตเวที. และหลักสาราณียธรรม และ 3. เพื่อวิเคราะห์หลักพุทธธรรมในประเพณี
การบูชาเสาอินทขีลของชุมชน ในอำเภอป่าซาง จังหวัดลำพูน พบว่าหลักความกตัญญูกตเวที เป็น 
การร าลึกถึงบรรพบุรุษที่ได้ก่อสร้างบ้านแปลงเมืองด้วยความร่วมมือร่วมใจ จนท าให้ชุมชนมีความเจริญรุ่งเรืองนับตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน จึงเกิดเป็นกิจกรรมที่แสดงออกถึงการเคารพในบรรพบุรุษ 
บุพพการีชนผู้มีพระคุณที่ล่วงลับไป ส่วนหลักสาราณียธรรม เป็นหลักธรรมที่สร้างความสมานสามัคคี
ให้กับวัด ชุมชน องค์กรต่าง ๆ ได้เข้ามามีส่วนในการดำเนินการ ร่วมแรงร่วงใจ และการปฏิบัติเพื่อเป็น
แนวทางในการดำเนินชีวิตตามหลักพระพุทธศาสนาสืบต่อไป