ศึกษาหลักพุทธธรรมที่ปรากฏในคัมภีร์ล้านนาที่ใช้ในงานพิธีมงคล

บทคัดย่อ

วิทยานิพนธ์เรื่อง “ศึกษาหลักพุทธธรรมที่ปรากฏในคัมภีร์ล้านนาที่ใช้ในงานพิธีมงคล” มี วัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาประวัติโครงสร้างเนื้อหาของคัมภีร์ล้านนา 2) เพื่อศึกษาหลักพุทธธรรมที่ ปรากฏในคัมภีร์ล้านนา 3) เพื่อศึกษาอิทธิพลของคัมภีร์ล้านนาที่มีต่อสังคมล้านนาผลการวิจัยพบว่า คัมภีร์ล้านนาเป็นเอกสารโบราณที่บรรพชนคนล้านนานำมาบันทึกเรื่องราวต่าง ๆ โดยส่วนใหญ่เป็นเนื้อหาพระธรรมคำสอนในพระพุทธศาสนา คัมภีร์ล้านนาเป็นภูมิปัญญาและองค์ความรู้เกิดจากพระสงฆ์และผู้ที่เคยได้รับการบวชเรียนบรรพชาอุปสมบทเป็นผู้จารหรือเขียนขึ้นในสังคมล้านนาพบการใช้อักษรธรรมล้านนาเขียนบักทึกเป็นหลัก ซึ่งการใช้อักษรเพื่อเขียนสามารถแบ่งออกเป็น 2 ช่วงได้ดังนี้ 1) ล้านนาก่อนการรับอิทธิพลจากสยาม ล้านนามีภาษาและตัวหนังสือเป็นของตนเองเรียกว่า อักษรธรรมล้านนา หรือ “ตั๋วเมือง” 2) ล้านนาหลังจากรับอิทธิพลจากสยาม รัฐบาลสยามได้เข้ามามีบทบาทในการเปลี่ยนการศึกษาในล้านนาโดยการกำหนดให้มีการสอนภาษาไทยกลางลดความสำคัญของภาษาล้านนาลงทั้งนี้ งานวิจัยฉบับนี้ ได้นำเนื้อหาของคัมภีร์ล้านนาทั้ง 5 เรื่อง คือ 1.สารากริวิชาสูตร 2.โลกา วุฒิ 3.อัตถิอุณหัสสะ 4.พุทธสังคหะโลก มาเปรียบเทียบกับคัมภีร์พระไตรปิฎกแล้วพบว่าเนื้อหาของ คัมภีร์ล้านนานั้นมีส่วนที่ค่อนข้างคล้ายคลึงกับเนื้อหาของคัมภีร์พระไตรปิฎกดังปรากฏเนื้อหาอยู่ ข้างต้น แต่คงเหลือคัมภีร์ล้านนาเรื่อง คัมภีร์ไชยะสังคหะ ไม่พบว่าเนื้อหาที่คล้ายคลึงกับเนื้อหาใน พระไตรปิฎก เนื้อหาในอิทธิพลของคัมภีร์ล้านนาที่มีต่อความเชื่อประเพณีพิธีกรรมในสังคมล้านนา คนล้านนาจึงเป็น กลุ่มชนหนึ่งที่ให้เคารพและนับถือพระรัตนตรัย ผู้ใดเชื่อเคารพในพระรัตนตรัยแล้วจะได้เกิดในสุคติภูมิ ที่ดีไม่ไปสู่อบายภูมิทั้ง 4 มีพระนิพพานเป็นเป้าหมายสูงสุด