จารึกวัดสุทัศน์: ที่มา หลักพุทธธรรมและคุณค่าทางสังคม

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาประวัติ ความเป็นมาและเนื้อหาของจารึกวัด สุทัศน์ 2) เพื่อศึกษาหลักพุทธธรรมที่ปรากฏในจารึกวัดสุทัศน์ และ 3) เพื่อวิเคราะห์คุณค่าและการ สร้างสรรค์ของจารึกวัดสุทัศน์ที่มีต่อสังคมไทย วิธีการศึกษาด้วยการคัดจารึกวัดนำมาตรวจสอบ แหล่งที่มาจากคัมภีร์พระไตรปิฎก อรรถกถาและคัมภีร์ชั้นหลังอรรถกถาและวิเคราะห์เนื้อหาเพื่อหา ความหมายทางพุทธธรรมและคุณค่าทางสังคม

ผลการศึกษาพบว่า จารึกชุดแรกมีแหล่งที่มาจากคัมภีร์หลายคัมภีร์ตั้งแต่คัมภีร์พระไตรปิฎกลง มา การปรากฏแหล่งที่มาหลายแหล่งนี้อาจเพราะคัมภีร์เหล่านั้นมีเนื้อหาเหมือนกัน คัมภีร์หลักที่ถูกอ้า อิงถึงมีหลายคัมภีร์ทั้งนี้เพราะมากที่สุดคือพระไตรปิฎก เป็นหลัก และคัมภีร์อรรถกถา คัมภีร์หลังอรรถ กถาตามลำดับ จารึกชุดที่สอง มีเนื้อหามาจากคัมภีร์อรรถกถาเป็นหลัก และชุดที่สาม แหล่งที่มาจาก อรรถกถาและคัมภีร์ชั้นหลังอรรถกถา

หลักพุทธธรรมที่ปรากฏในจารึก จารึกที่แสดงประวัติอดีตพระพุทธเจ้าและพระปัจเจกพุทธเจ้า หลักพุทธธรรมคือ 1) หลักอุดมคติ พระพุทธเจ้าทุกพระองค์มีสถานเท่าเทียมกันแสดงภาวะเหนือตัว บุคคล อดีตพระพุทธเจ้าแสดงพุทธภาวะของพระพุทธเจ้าที่เป็นนามธรรมไม่ใช่พระพุทธเจ้าพระองค์ใด พระองค์หนึ่ง 2) หลักความเป็นสากล ภาวะความเป็นพระพุทธเจ้ามีความเป็นสากลที่ทุกคนสามารถจะ เป็นได้ถ้ามีคุณสมบัติเพียงพอด้วยการบำเพ็ญบารมีอย่างยิ่งยวด 3) คุณธรรมความเป็นพระพุทธเจ้า จารึกทั้งสามชุด แสดงแรงบันดาลใจและเป้าหมายของผู้สร้างที่ประสงค์จะใช้เป็นสัญญะแสดงจักรวาล วิทยา ประกอบด้วยสวรรค์ภูมิ มนุษย์ภูมิ และอบายภูมิ และคุณสมบัติของผู้ที่อยู่ในภูมิทั้งสาม บุคคลที่ เป็นอุดมคติในภูมิทั้งสามคือพระปัจเจกพุทธและพระพุทธเจ้านั้น