ศึกษาการประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมสื่อสารผ่านพุทธศิลป์ที่ปรากฏในพระเครื่อง

##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

พระอริยะ ธีรวํโส (ปวงกันทะ)
พระไส ปริสุทฺโธ
พระครูปลัดณัฐพล จนฺทิโก ดร.
เยื้อง ปัญเหน่งเพ็ชร์
สุนทรี สุริยะรังสี

บทคัดย่อ

บทความวิชาการเรื่องนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) เพื่อศึกษาลักษณะพุทธศิลป์ประเภทต่างๆ ที่ปรากฏในพระเครื่อง 2) เพื่อศึกษาการสื่อสารพุทธธรรมที่ปรากฏในพระเครื่อง 3) เพื่อวิเคราะห์การใช้หลักพุทธธรรมสื่อสารผ่านพุทธศิลป์ที่ปรากฏในพระเครื่อง


ผลการศึกษาพบว่า พุทธศิลป์ถือเป็นสื่อน้อมนำศรัทธา เป็นแหล่งความรู้ เป็นศูนย์กลางจุดรวมของจิตใจที่มีคุณค่าความสำคัญ เป็นสื่อสัญลักษณ์เครื่องระลึกไว้ให้ผู้ใช้พระเครื่องได้มีโอกาสกราบไหว้บูชาระลึกถึงพระรัตนตรัยและแทนหลักธรรมพระพุทธศาสนา และเป็นการสื่อสารทางพระพุทธศาสนาในลักษณะเป็นประติมากรรม สถาปัตยกรรม จิตรกรรม และเป็นรากฐานของวัฒนธรรม ประเพณี ที่สื่อถึงความเชื่อ ความศรัทธาของคนส่วนรวม คือ ประชาชนซึ่งสะสมพอกพูนและสืบต่อร่วมกันมานานหลายชั่วอายุคน เป็นสื่อสัญลักษณ์แทนวัฒนธรรมด้านอนุสติที่เป็นสื่อรูปธรรมให้ระลึกถึงพุทธานุสติ ธรรมมานุสติ และการประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมสื่อสารผ่านพุทธศิลป์ที่ปรากฏในพระเครื่อง ประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรม 3 ประการ คือ พระบริสุทธิคุณ พระมหากรุณาธิคุณ และพระปัญญาธิคุณ และความเชื่อในด้านสังฆานุภาพ อานุภาพแห่งพระอริยสงฆ์ ด้านบุญญานุภาพ อานุภาพของบุญกุศลคุณงามความดี และเทวานุภาพที่ส่งผลดีต่อจิตใจของตนเองและเป็นสิริมงคลแก่ตน และมีความเชื่อว่าการพกพาพระเครื่องจะสามารถคุ้มครองป้องกันอันตรายได้ ที่ก่อให้เกิดเมตตามหานิยม ดังนั้น พระเครื่องในฐานะปูชนียวัตถุทางพระพุทธศาสนา ใช้เป็นเครื่องระลึกนึกถึง ที่เป็นสัญลักษณ์ในการแสดงความเคารพบูชาต่อพระรัตนตรัย

##plugins.themes.bootstrap3.article.details##

ส่วน

บทความวิจัย

การอ้างอิง

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

กองพุทธศาสนศึกษา. (2546). พระพุทธศาสนามรดกล้ำค่าของไทย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์การศาสนา สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.

ฉัฏภูมิ หลอมประโคน. (2544). คู่มือครูพระช่วยสอนวิชาพระพุทธศาสนาในโรงเรียนสังกัดกรุงเทพมหานคร. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด.

ธนพันธน์ เมธาพิทักษ์. (2544). พระพุทธเทวปฏิมากรกับเรื่องความเป็นมา. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์เจริญกิจ.

ธรรมรักขิต. (2537). พระพุทธศาสนา ศาสนาแห่งปัญญา. กรุงเทพมหานคร: บริษัทรวมสาส์น (1997) จำกัด.

พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน. (2542). กรุงเทพมหานคร: นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่นส์.

พระชัยณรงค์ วิทิโต (รำองมะรุด). (2555). การประยุกต์หลักศีล 5 เพื่อพัฒนาพฤติกรรมของบุคคลในสังคม. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระจีรวัฒน์ ภทฺทาวุโธ (คำไมตรี). (2558). ศึกษาวิเคราะห์พระเครื่องในฐานเป็นสื่อสัญลักษณ์แทนพระรัตนตรัย. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระธรรมปิฏก (ป.อ.ปยุตฺโต). (2527). พจนานุกรมฉบับประมวลศัพท์. กรุงเทพมหานคร: อมรินทร์การพิมพ์.

พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). ความสำคัญของพระพุทธศาสนาในฐานะศาสนาประจำชาติ. พิมพ์ครั้งที่ 8. กรุงเทพมหานคร: บริษัทสหธรรมิก จำกัด. 2539.

พระนิโรธรังสี คัมถีรปัญญาจารย์ (เทสก์ เทสรังสี). (2521). สติ จิต ใจ. หนองคาย: วัดหินหมากเป้ง.

พระมหาเชิด เจริญรัมย์. (2531). “พระเครื่องกับสังคมไทย: ศึกษาเฉพาะกรณีทัศนะของนักวิชาการพุทธศาสนาในสถาบันอุดมศึกษา”. วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรมหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหิดล.

พระมหามนตรี วลฺลโภ (ป้อมสุข). (2542). “อิทธิพลของวัตถุมงคล ที่มีผลต่อสังคมไทยในปัจจุบัน”. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พินัย ศักดิ์เสนีย์. (2511). นามานุกรมพระเครื่อง. กรุงเทพมหานคร: ผดุงศึกษา.

ราชบัณฑิตยสถาน. (2530). พจนานุกรมศัพท์ศิลปะ อังกฤษ-ไทย. กรุงเทพมหานคร: เพื่อนพิมพ์.

วรนันท์ ชัชวาลทิพากร. (2534). พระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมือง. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ไพศาล.

วิบูลย์ ลี้สุวรรณ. (2528). ประติมากรรมไทย. กรุงเทพมหานคร: องค์การค้าคุรุสภา.

แสง จันทร์งาม. (2529). ศาสนศาสตร์. กรุงเทพมหานคร: บริษัท สำนักพิมพ์ไทยวัฒนาพานิช จำกัด.

สมจินตนา ภักดิ์ศรีวงศ์. (2538). มารยาทในสังคมไทย. กรุงเทพมหานคร: บริษัทต้นอ้อ แกรมมี่ จำกัด.

สิบตำรวจเอกชูชาติ อยู่ยืน. (2555). “การศึกษาวิเคราะห์ความศรัทธาและแนวทางปฏิบัติต่อพระเครื่องของเจ้าหน้าที่ตำรวจ สถานีตำรวจภูธรเมืองขอนแก่น”. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สนิท สมัครการ. (2539). ความเชื่อและศาสนาในสังคมไทย: วิเคราะห์เชิงสังคม-มนุษยวิทยา. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.