วิเคราะห์ลักษณะการมีส่วนร่วมทางการเมืองของไทย

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้ เพื่อศึกษาระดับการมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชนและเพื่อสังเคราะห์ลักษณะการมีส่วนร่วมทางการเมืองของไทย กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ได้แก่ ประชาชนที่มีอายุ 18 ปีบริบูรณ์ขึ้นไปในภาคกลาง ภาคใต้ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคเหนือ จำนวน 600 ตัวอย่าง เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษาได้แก่ แบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์ ร่วมกับการศึกษาเอกสาร งานวิจัย และวารสารวิชาการ สถิติที่ใช้ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่า t-test F-test ผลการศึกษา พบว่า ประชาชนมีส่วนร่วมทางการเมืองโดยภาพรวมอยู่ในระดับน้อย โดยประชาชนมีส่วนร่วมทางการเมืองในด้านการออกเสียงการเลือกตั้งมากที่สุด รองลงมาได้แก่ การสนทนาทางการเมือง การร่วมแสดงสัญลักษณ์ของพรรค การเข้าร่วมกิจกรรมการชุมนุมทางการเมือง การติดต่ออย่างเป็นทางการ การเป็นสมาชิกพรรคในการทำกิจกรรมทางการเมือง และการร่วมรณรงค์นโยบายทางการเมือง เป็นต้น โดยที่ลักษณะการมีส่วนร่วมทางการเมืองของไทยเน้นการเคลื่อนไหวและเรียกร้องบทบาททางการเมือง เป็นไปตามประเด็น เงื่อนไข บริบทในช่วงเวลาที่บุคคลมีส่วนได้ส่วนเสียในขณะนั้นๆ ซึ่งพฤติกรรมการมีส่วนร่วมทางการเมืองของบุคคลสามารถแบ่งออกเป็น 3 ลักษณะ ได้แก่ 1) ลักษณะของการมีส่วนร่วมทางการเมืองตามสิทธิ เสรีภาพตามที่กฎหมายกำหนด 2) ลักษณะการมีส่วนร่วมทางการเมืองกึ่งทางการ และ 3) ลักษณะการมีส่วนร่วมผลักดันตน/กลุ่มเข้าไปมีส่วนร่วมในฐานะผู้ตัดสินใจทางการเมือง ซึ่งลักษณะดังกล่าวทั้งหมดเรียกว่า ตัวแบบการมีส่วนร่วมแบบพีระมิด (Participatory Pyramid Model)