รูปแบบการขับเคลื่อนโครงการหมู่บ้านรักษาศีล ๕ ของคณะสงฆ์ตำบลป่าสัก อำเภอเมืองลำพูน จังหวัดลำพูน

บทคัดย่อ

วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีวัตถุประสงค์ คือ (1) เพื่อศึกษาแนวคิดและหลักการโครงการหมู่บ้านรักษาศีล 5 ของมหาเถรสมาคม (2) เพื่อศึกษารูปแบบการขับเคลื่อนโครงการหมู่บ้านรักษาศีล 5 ของคณะสงฆ์ตำบลป่าสัก อำเภอเมืองลำพูน จังหวัดลำพูน (3) เพื่อศึกษา ปัญหาและแนวทางแก้ไขในการขับเคลื่อนโครงการหมู่บ้านรักษาศีล 5 ของคณะสงฆ์ตำบลป่าสัก อำเภอเมือง จังหวัดลำพูน การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยการศึกษาวิเคราะห์เอกสาร การสนทนากลุ่ม การสังเกตแบบมีส่วนร่วม การสัมภาษณ์เชิงลึก และมุ่งศึกษาทฤษฎี แนวคิดที่เกี่ยวกับโครงการหมู่บ้านรักษาศีล 5 ของคณะสงฆ์ตำบลป่าสัก อำเภอเมืองลำพูน จังหวัดลำพูน

ผลการวิจัยพบว่า โครงการหมู่บ้านรักษาศีล 5 ถือกำเนิดขึ้นตามดำริของเจ้าประคุณสมเด็จพระมหารัชมังคลาจารย์ผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช และเป็นระเบียบมหาเถรสมาคม ว่าด้วยการดำเนินงานโครงการหมู่บ้านรักษาศีล 5 พุทธศักราช 2557 ที่ประสงค์จะเสริมสร้างความปรองดองและสมานฉันท์ของคนในชาติ ให้เกิดความสงบ สันติสุข มีความสามัคคีกลมเกลียวกัน โดยให้พุทธศาสนิกชนได้น้อมนำหลักธรรมของศีล 5 มาประพฤติปฏิบัติในการดำเนินชีวิตประจำวัน สอดคล้องกับคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ได้ให้แนวทางในการแก้ไขปัญหาดังกล่าว ด้วยการให้ทุกภาคส่วนร่วมมือกันดำเนินการสร้างความปรองดองสมานฉันท์ และทำให้ประชาชนมีความรัก ความสามัคคีกัน โดยเริ่มจากครอบครัว หมู่บ้าน ตำบล อำเภอ จังหวัด ซึ่งจะนำพาประเทศก้าวไปข้างหน้าอย่างปลอดภัยยั่งยืนโดยมีวัตถุประสงค์ในการขับเคลื่อนโครงการเพื่อถวายเป็นพระราชกุศลแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ อีกทั้งเป็นการเสริมสร้างความปรองดองสมานฉันท์ ลดปัญหาความขัดแย้ง สร้างความมั่นคง ความปลอดภัย ในชีวิตและทรัพย์สิน ให้กับประชาชนในประเทศ เพื่อให้ประชาชนได้นำหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาไปใช้ในการดำเนินชีวิตอย่างมีความสุข และปลูกฝังจิตสำนึกและสร้างความตระหนัก รักและเชิดชูสถาบันชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ ให้เป็นสถาบันหลักของประเทศอย่างมั่นคง

คณะสงฆ์ตำบลป่าสัก อำเภอเมืองลำพูน จังหวัดลำพูน ได้ดำเนินงานการขับเคลื่อนโครงการหมู่บ้านรักษาศีล 5 ประกอบด้วย 3 ระยะ คือระยะเร่งด่วน ระยะปานกลาง และระยะยาว ถือเป็นการดำเนินงานขับเคลื่อนโครงการฯ ตามนโยบายของมหาเถรสมาคม และคณะสงฆ์ตำบลป่าสักนั้นก็ได้ดำเนินการในยุทธวิธีขับเคลื่อนโครงการในระดับตำบล คือ ประชาสัมพันธ์ สร้างองค์ความรู้ สร้างความตระหนักในการรักษาศีล สนับสนุนชุมชน และเข้าไปมีส่วนร่วมให้เกิดการขับเคลื่อนโครงการฯ ด้วยรูปแบบต่างๆ เช่น การแสดงธรรม การให้ข้อมูลผ่านสื่อต่างๆ โครงการและสังคมสงเคราะห์ ส่งเสริมกิจกรรมของชุมชน และมุ่งไปสู่การพัฒนาหมู่บ้านรักษาศีล 5 อย่างยั่งยืนต่อไป พบปัญหาในการขับเคลื่อนโครงการดังกล่าวขาดงบประมาณในการดำเนินงาน ด้วยเหตุที่คณะสงฆ์ไม่มีงบประมาณสนับสนุนการขับเคลื่อนในระดับตำบล ขาดความร่วมมือ และการประสานงานระหว่างองค์กรสงฆ์กับองค์กรสงฆ์ และองค์กรสงฆ์กับองค์กรส่วนราชการอื่นๆ ที่ไม่เป็นระบบระเบียบทำให้การดำเนินงานติดขัด ล่าช้า ไม่เป็นไปตามแผนงานที่วางไว้ ประชาชนขาดความเข้าใจในเรื่องการรักษาศีล 5 และการดำเนินการขับเคลื่อนโครงการ สับสน และเกรงผลกระทบในการเข้าร่วมโครงการฯ และขาดการประชาสัมพันธ์โครงการให้กับประชาชนทราบอย่างทั่วถึงทำให้เกิดความเข้าใจที่คลาดเคลื่อนระหว่างบุคคลทำให้เกิดผลเสียต่อการขับเคลื่อนโครงการอีกทั้งคณะทำงานก็ยังขาดองค์ความรู้ ทักษะเทคนิค ในการสร้างสรรค์กิจกรรมเสริม และระเบียบการเบิกจ่ายของส่วนราชการ จนเป็นปัญหาทำให้การดำเนินงานไม่ได้ประสิทธิผลเท่าที่ควร โดยมีแนวทางแก้ไขที่จะเป็นประโยชน์ในการดำเนินงานต่อไป คือคณะสงฆ์หรือมหาเถรสมาคมควรสนับสนุนงบประมาณหลักในการดำเนินการขับเคลื่อนโครงการฯ ทุกระดับ คือ ควรที่จะสร้างองค์กรภาคีเครือข่าย และมีการจัดประชุม เสวนา การจัดกิจกรรมกลุ่มย่อย เพิ่มองค์ความรู้ มีการวางแผนในการดำเนินงานล่วงหน้าที่รัดกุมมากกว่านี้ ตลอดจนเทคนิคในการประสานงานให้ดีขึ้นจัดกิจกรรมให้ความรู้เชิงรุก นำความรู้เกี่ยวกับโครงการเข้าถึงบ้านไม่ใช่อยู่ในวัด ขับเคลื่อนโครงการด้วยวิธีการที่เข้าถึง เข้าใจ พัฒนา มีการจัดอบรมเสวนา ให้ความรู้บ่อยขึ้นและทั่วถึง