การสืบค้นและอนุรักษ์เอกสารโบราณวัดลี้หลวง อำเภอลี้ จังหวัดลำพูน เพื่อสร้างศูนย์เรียนรู้ชุมชน

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อดำเนินการอนุรักษ์เอกสารโบราณเช่น คัมภีร์ใบลาน พับสา ที่มีอยู่ในวัดลี้หลวง อำเภอลี้ จังหวัดลำพูน อย่างยั่งยืนโดยการทำความสะอาด ลงทะเบียนเอกสารและเก็บรักษาอย่างถูกต้องโดยความร่วมมือของคนในชุมชน 2) เพื่อการเรียนรู้และถ่ายทอดวิธีการและขั้นตอนในการทำความสะอาดเอกสารโบราณ การจัดทำทะเบียนเอกสาร การถ่ายภาพและการรักษาอย่างถูกต้องจากวิทยากรผู้เชี่ยวชาญ และ 3) เพื่อจัดตั้งศูนย์เรียนรู้เอกสารโบราณขึ้นภายในวัดลี้หลวง เพื่อให้ประชาชนในพื้นที่ได้ร่วมเรียนรู้ อนุรักษ์และสืบทอดภูมิปัญญานี้ต่อไปในอนาคต การวิจัยในครั้งนี้ ผู้ศึกษาวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ เป็นการศึกษาแบบเชิงปฏิบัติการที่มุ่งเน้นให้ชุมชนมีส่วนร่วม

ผลการวิจัยพบว่า มีการดำเนินการอนุรักษ์เอกสารโบราณตามหลักวิชาการ โดยการทำความสะอาดและลงทะเบียนเอกสาร ของใบลาน 1,897 ผูก พับสา 2 เล่ม มีการเก็บรักษาอย่างถูกต้องเก็บไว้ในหอธรรมหรือหอไตรมีจำนวน 7 หีบ โดยได้ถ่ายทอดวิธีการรักษาให้ชุมชนอย่างถูกวิธี ด้วยการจัดทำคู่มือวิธีการรักษาเอกสาร และสร้างแกนนำในการถ่ายทอดให้กับชุมชน ทำให้ชุมชนเกิดแรงศรัทธาเห็นความสำคัญและได้ปลุกจิตสำนึกหวงแหน ช่วยกันดูแลรักษามรดกทางวัฒนธรรมในชุมชนของตัวเอง และได้เผยแพร่องค์ความรู้จากการฝึกอบรม และนำองค์ความรู้ไปใช้ให้เกิดประโยชน์จนสามารถถ่ายทอดสู่คนรุ่นต่อไปได้ ทั้งนี้ได้จัดตั้งศูนย์การเรียนรู้เอกสารโบราณของวัดลี้หลวง มีการจัดกิจกรรมในรูปแบบต่าง ๆ ได้แก่ การเรียนอักษรล้านนา การจารธรรม พิธีตากธรรม เป็นต้น นับเป็นจุดเริ่มต้นของการอนุรักษ์เอกสารโบราณ เพื่อการเรียนรู้และถ่ายทอด อย่างมีส่วนร่วมของคนในชุมชนและผู้สนใจต่อไป