ศึกษาวิธีการสอนพุทธธรรมแบบวัชรยานของ เชอเกียม ตรุงปะ รินโปเช

บทคัดย่อ

วิธีการเผยแผ่พุทธธรรมในครั้งพุทธกาล พระพุทธเจ้าทรงใช้วิธีการเผยแผ่พระศาสนาแบบประยุกต์เข้ากับสภาพแวดล้อมทางภูมิศาสตร์ ประวัติศาสตร์ทางสังคม จารีต ประเพณีในแต่ละท้องถิ่นที่มีความแตกต่างกัน พระองค์ทรงมีหลักการสอน เช่น แยกแยะกลุ่มเป้าหมาย มีลีลาการสอน เทคนิคการสอน กลวิธีและกุศโลบายประกอบการสอนต่างๆ ได้อย่างยอดเยี่ยมจนได้รับการยกย่องว่าเป็นนักสอนที่ยิ่งใหญ่ที่สุดและเป็นแบบอย่างให้พระสงฆ์ได้ใช้ถ่ายทอดหลักธรรมคำสอนของพระพุทธศาสนา

การวิเคราะห์วิธีการสอนพุทธธรรมของเชอเกียม ตรุงปะ พบว่า ท่านเป็นวัชราจารย์สมัยใหม่ ที่สามารถนำความรู้ในพระพุทธศาสนาแบบวัชรายานไปเผยแผ่ในดินแดนตะวันตก ดังจะเห็นได้ว่าวิธีการสอนพุทธธรรมและการตีความพุทธธรรมของท่านจึงดูค่อนข้างที่จะแปลกและแหวกแนวไปจากจารีตเดิมมาก โดยทั้งนี้อาจเป็นเพราะท่านได้รับการศึกษาแบบตะวันตกในครั้งที่เคยศึกษาที่มหาวิทยาลัยอ๊อกฟอร์ด ประเทศอังกฤษ ท่านจึงมีแนวคิดว่าการที่ท่านทิ้งรูปแบบภายนอกที่เป็นสัญลักษณ์ทางศาสนาออกไป แต่ในขณะเดียวกันสิ่งที่ท่านไม่เคยละทิ้งเลยนั้นก็คือสัจธรรม ด้วยวิธีการสอนพุทธธรรมที่เน้นประสบการณ์โดยตรงและเทคนิคการสอนพุทธธรรมที่ร่วมสมัยอย่าง เช่น แนวคิดเรื่องการปรับตัวให้เข้ากับยุคสมัย สมาธิภาวนา วิสัยทัศน์ทางสังคม การสอนพุทธธรรมในรูปแบบของศิลปิน เป็นต้น เชอเกียม ตรุงปะยังเป็นผู้ที่ประยุกต์พุทธศาสนาให้เข้ากับสังคมตะวันตก จึงก่อให้เกิดวิถีการดำรงชีวิตแบบใหม่ขึ้นในโลกตะวันตก

จะเห็นได้ว่า เชอเกียม ตรุงปะ ใช้หลักวิธีการสอนที่คล้ายกับพระพุทธเจ้า เช่น การใช้อุปกรณ์การสอน การทำเป็นตัวอย่างหรือสาธิตให้ดู การใช้ภาษา และใช้คำในความหมายใหม่ การรู้จักจังหวะและโอกาส ความยืดหยุ่นในการใช้วิธีการสอน เป็นต้น ซึ่งเป็นรูปแบบและแนวทางที่ใช้จนกลายเป็นเอกลักษณ์ของท่าน จึงเป็นการเผยแผ่พุทธธรรมที่สอดคล้องกับพุทธวิธีในการสอนอย่างแท้จริง อย่างไรก็ตาม วิธีการสอนของท่านได้มีการวิพากษ์วิจารณ์ทั้งในขณะที่ท่านดำรงชีพอยู่และหลังยุคของท่านอย่างน่าสนใจทีเดียว