การจัดการมรดกทางวัฒนธรรมในเขตอำเภอเด่นชัย ให้เป็นแหล่งเรียนรู้และแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม

บทคัดย่อ

การศึกษาวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์1) เพื่อศึกษาบริบททางประวัติศาสตร์ สังคมและวัฒนธรรม
ของเมืองแพร่ 2) เพื่อศึกษาประวัติศาสตร์ เศรษฐกิจ สังคมและวัฒนธรรมของชุมชน ตลอดจนศึกษา
มรดกวัฒนธรรม คุณค่าและสภาพปัญหาของแหล่งมรดกทางวัฒนธรรมในเขตอำเภอเด่นชัย จังหวัดแพร่
และ 3) เพื่อเสนอรูปแบบและวิธีการจัดการมรดกทางวัฒนธรรมในเขตอำเภอเด่นชัย จังหวัดแพร่ ให้เป็นแหล่งเรียนรู้
และแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม เป็นการศึกษาภาคเอกสารและภาคสนาม ด้วยวิธีการสังเกตการณ์ทางกายภาพ
และการสัมภาษณ์ผู้เกี่ยวข้องในพื้นที่อำเภอเด่นชัย ประกอบด้วยผู้นำชุมชน พระภิกษุสงฆ์ ปราชญ์ท้องถิ่น
ผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หัวหน้าหรือเจ้าหน้าที่หน่วยงานภาครัฐ และประชาชนในพื้นที่อำเภอเด่นชัย
และนำข้อมูลมาวิเคราะห์คุณค่า ศักยภาพ และปัญหาของมรดกทางวัฒนธรรมและเสนอรูปแบบและวิธีการจัดการ
แหล่งเรียนรู้และท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมจากแหล่งมรดกทางวัฒนธรรมในพื้นที่
ผลการศึกษาพบว่าเมืองแพร่ เป็นเมืองเก่าแก่ มีมรดกทางวัฒนธรรมที่มากมายหลากหลาย อันเป็นผลพวง
มาจากพัฒนาการทางประวัติศาสตร์ในพื้นที่ เช่นเดียวกับ อำเภอเด่นชัย พื้นที่ส่วนหนึ่งของเมืองแพร่
ในอดีตมีความสำคัญในฐานะเส้นทางโบราณ มีการตั้งถิ่นฐานชุมชนในพื้นที่เบาบาง ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 5
มีพัฒนาการการตั้งถิ่นฐานที่หนาแน่นและมีความเจริญทางด้านเศรษฐกิจในพื้นที่มากขึ้น ซึ่งเป็นผลพวงจากการ
เข้ามาของเส้นทางรถไฟ พื้นที่อำเภอเด่นชัยมีมรดกทางทางวัฒนธรรมที่หลากหลาย ทั้งมรดกทางวัฒนธรรม
ที่จับต้องได้และมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ มีคุณค่าด้านประวัติศาสตร์ ด้านวิชาการและการศึกษา
และด้านศิลปะและสุนทรียภาพ สามารถจัดการเป็นแหล่งเรียนรู้และแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมได้
ในรูปแบบเส้นทางเรียนรู้และท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม โดยยึดหลักการจัดการที่มีประสิทธิภาพและยั่งยืน
ด้วยวิธีการจัดการแบบบูรณาการร่วมกันระหว่างชุมชน ท้องถิ่น และหน่วยงานภาครัฐ