การบริหารงานตามหลักพรหมวิหารธรรมของกองทุนสุขภาพระดับตำบล อำเภอร้องกวาง จังหวัดแพร่

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ของการวิจัย คือ ๑) เพื่อศึกษาการบริหารงานตามหลักพรหมวิหารธรรมของกองทุนสุขภาพระดับตำบลในอำเภอร้องกวาง จังหวัดแพร่ ๒) เพื่อเปรียบเทียบระดับความคิดเห็นของประชาชนต่อการบริหารงานตามหลักพรหมวิหารธรรมของกองทุนสุขภาพระดับตำบลในอำเภอร้องกวาง จังหวัดแพร่ โดยจำแนกตามสถานภาพส่วนบุคคล ๓) เพื่อศึกษาปัญหา อุปสรรค และข้อเสนอแนะของประชาชนที่มีต่อการบริหารงานตามหลักพรหมวิหารธรรมของกองทุนสุขภาพระดับตำบลในอำเภอร้องกวาง จังหวัดแพร่ ๔) เพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนาการบริหารงานตามหลักพรหมวิหารธรรมของกองทุนสุขภาพระดับตำบลในอำเภอร้องกวาง จังหวัดแพร่ การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี (Mixed Methods Research) ประชากรและกลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยคือประชาชนอำเภอร้องกวาง กลุ่มตัวอย่างจำนวน ๓๙๗ คน ซึ่งได้มาจากการสุ่มตัวอย่างตามระดับชั้นอย่างเป็นสัดส่วน (Proportional Multi–Stage Random Sampling) ทำการหาขนาดกลุ่มตัวอย่าง โดยใช้สูตรคำนวณขนาดกลุ่มตัวอย่างของทาโร่ ยามาเน่ (Taro, Yamane) หาขนาดกลุ่มตัวอย่างตามสัดส่วนของประชาชนในแต่ละตำบล เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม (Questionnaire) และทำการวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้โปรแกรมสำเร็จรูปเพื่อการวิจัยทางสังคมศาสตร์ เพื่อหาค่าความถี่ (Frequency) ค่าร้อยละ (Percentage) ค่าเฉลี่ย (Mean) และค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (Standard Deviation) และทำการทดสอบสมมติฐานด้วยการทดสอบค่าที (t-test) และค่าเอฟ (F-test) ด้วยการวิเคราะห์ความแปรปรวนแบบทางเดียว (One Way Anova) เมื่อพบว่ามีความแตกต่างจึงทดสอบความแตกต่างรายคู่โดยวิธีการหาผลต่างนัยสำคัญน้อยที่สุด (Least Significant Difference : LSD) ในส่วนของข้อคำถามปลายเปิดที่แสดงปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะ ผู้วิจัยทำการจัดกลุ่มตามประเด็นที่กำหนดไว้ในแบบสอบถามปลายเปิด จากนั้นจะทำการวิเคราะห์โดยใช้การแจกแจงความถี่ (Frequency) และข้อมูลจากการสัมภาษณ์ ผู้วิจัยจะทำการจัดกลุ่มข้อมูลตามสาระสำคัญของประเด็นการสัมภาษณ์ จากนั้นทำการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า

๑. ระดับการบริหารงานตามหลักพรหมวิหารธรรมของกองทุนสุขภาพระดับตำบลในอำเภอร้องกวาง จังหวัดแพร่ มีระดับการบริหารงาน โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก (X̄ = ๓.๗๕, S.D. = ๐.๕๔๕) เมื่อพิจารณารายด้านพบว่า ด้านเมตตาอยู่ในระดับมากที่สุด รองลงมาคือ ด้านมุทิตา ด้านอุเบกขา ด้านกรุณา ตามลำดับ

๒. ผลการเปรียบเทียบระดับการบริหารงานตามหลักพรหมวิหารธรรมของกองทุนสุขภาพระดับตำบลอำเภอร้องกวาง จังหวัดแพร่ ด้วยการทดสอบสมมุติฐาน โดยการวิเคราะห์ความแตกต่างตามการจำแนกตามปัจจัยส่วนบุคคล ได้แก่ เพศ อายุ ระดับการศึกษา รายได้ และสถานภาพสมรส พบว่า ไม่แตกต่างกัน จึงปฏิเสธสมมติฐานที่ตั้งไว้

๓. ปัญหา อุปสรรค และข้อเสนอแนะของการวิจัยครั้งนี้ คือ ประชาชนไม่เข้าใจหลักการดำเนินงานของกองทุนสุขภาพระดับตำบล ผู้นำชุมชนยังไม่ให้ความสำคัญเกี่ยวกับสุขภาพของประชาชน คณะกรรมการกองทุนสุขภาพระดับตำบลรับผิดชอบงานหลายบทบาท โดยมีข้อเสนอแนะให้มีการประชาสัมพันธ์หลักการดำเนินงานและกิจกรรมต่าง ๆ ของกองทุนสุขภาพระดับตำบลให้ประชาชน เพื่อให้ประชาชนรับรู้ถึงประโยชน์ของกองทุนสุขภาพระดับตำบล และสนับสนุน แผนงาน โครงการ กิจกรรม ที่เกิดประโยชน์สูงสุดสำหรับประชาชนที่มีปัญหาและด้อยโอกาส สร้างการมีส่วนร่วมของประชาชนในการดำเนินงานด้านสุขภาพ และปรับเปลี่ยนทัศนคติผู้นำชุมชนให้เห็นความสำคัญของการดูแลสุขภาพประชาชนเพื่อให้ประชาชนมีสุขภาพดี ชีวีมีสุข

๔. แนวทางการพัฒนาการบริหารงานตามหลักพรหมวิหารธรรมของกองทุนสุขภาพระดับตำบลอำเภอร้องกวาง จังหวัดแพร่ ในด้านการส่งเสริมสุขภาพ และป้องกันโรค คณะกรรมการกองทุนสุขภาพระดับตำบล และผู้บริหารท้องถิ่นจะต้องจัดให้มีผู้รับผิดชอบชัดเจนที่มีความเมตตา ปรารถนาให้ประชาชนได้รับบริการด้านส่งเสริมสุขภาพ และป้องกันโรค โดยเฉพาะกลุ่มผู้ด้อยโอกาส เน้นการมีส่วนร่วมจากทุกฝ่ายเพื่อบำบัดความทุกข์ยากเดือดร้อนของประชาชนในพื้นที่ จะต้องมีความยินดี ชื่นชมผลงานจากความร่วมมือของประชาชนในการส่งเสริมสุขภาพ และป้องกันโรคในพื้นที่ ยินดีให้การสนับสนุนกิจกรรมที่ส่งเสริมให้ประชาชนมีสุขภาพกาย และสุขภาพจิตที่ดี ต้องพิจารณาจัดสรรงบประมาณในการดำเนินงานให้ประชาชนได้รับบริการทั้งทางด้านส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรคอย่างทั่วถึง ด้วยความมีใจเป็นกลางและเป็นธรรม