เกษตรกรรมยั่งยืน : ทางเลือกและทางรอดของเกษตรกร บทเรียนจากงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นจังหวัดลำพูน

บทคัดย่อ

ทิศทางนโยบายพัฒนาด้านการเกษตร ในช่วงแผนการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 1-10 ทำ ให้เกิดการขยายตัวของ “การเกษตรแผนใหม่” การทำการเกษตรของเกษตรกรในจังหวัดลำพูน เกษตรกรส่วนใหญ่ถึง ร้อยละ 99.80 ยังเป็นการทำการเกษตรที่มีการใช้สารเคมีเป็นหลัก การทำเกษตรจึงเป็นลักษณะเกษตรเชิงเดี่ยว มุ่ง ผลิตในปริมาณมาก ๆ เพื่อการพาณิชย์มากกว่าการผลิตเพื่อการบริโภค การปลูกพืชเชิงเดี่ยวของเกษตรกรในจังหวัด ลำพูน เช่น ลำไย มะม่วง หอม กระเทียม ข้าวโพด มันสำปะหลัง ยางพารา ถั่วลิสง มันฝรั่ง เป็นต้น การทำเกษตรจึงมี การลงทุนด้วยการใช้ปุ๋ย ยา ที่นับวันจะมีราคาแพงสูงขึ้น ในขณะที่ราคาผลผลิตกลับลดต่ำลง เนื่องจากราคาถูก กำหนดจากพ่อค้าหรือผู้ประกอบการที่เป็นผู้ผูกขาด เกษตรกรประสบกับปัญหามากมายตามมา ทั้งนี้ ยังมีเกษตรกร ส่วนหนึ่งที่มีการนำเอากระบวนการวิจัยเพื่อท้องถิ่น เป็นเครื่องมือในการแสวงหาทางออกโดยการทำการเกษตรแบบยั่งยืนที่เป็นการทำการเกษตรแบบไม่ใช้สารเคมีทุกขั้นตอน คำนึงถึงผู้บริโภค และสิ่งแวดล้อมเป็นสำคัญ รวมตัวกัน เป็น “สมาคมเครือข่ายเกษตรกรรมยั่งยืนจังหวัดลำพูน” ดำเนินกิจกรรมประสานเชื่อมประสานร่วมกับหน่วยงาน องค์กรต่าง ๆ เพื่อขยายผลไปสู่เกษตรกรและผู้บริโภคที่สนใจการทำเกษตรยั่งยืน โดยการสนับสนุนการทำเกษตร ยั่งยืนทั้งระบบตั้งแต่กระบวนการผลิต การรับรองมาตรฐาน และการตลาด ซึ่งสอดคล้องกับทิศทางนโยบายการ พัฒนาประเทศ และยุทธศาสตร์การพัฒนาจังหวัดลำพูนในการสนับสนุนการทำการเกษตรแบบยั่งยืน การทำเกษตร ยั่งยืนที่ผ่านมาของเกษตรกรสมาชิกเครือข่ายฯ จึงเป็นคำตอบสุดท้ายสำหรับการอยู่รอดของเกษตรกรได้อย่างแท้จริง