ศึกษาความเชื่อและอิทธิพลของความเชื่อที่มีต่อพระธาตุหริภุญชัยของชาวพุทธล้านนา

บทคัดย่อ

การศึกษาวิจัยเรื่อง “ศึกษาความเชื่อและอิทธิพลของความเชื่อที่มีต่อพระธาตุหริภุญชัยของชาวพุทธล้านนา” มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาความเชื่อและอิทธิพลของความเชื่อในพระพุทธศาสนา 2) เพื่อศึกษาประวัติของพระธาตุหริภุญชัย 3) เพื่อวิเคราะห์ความเชื่อและอิทธิพลของความเชื่อที่มีต่อพระธาตุหริภุญชัยของชาวพุทธล้านนา เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ศึกษาจากเอกสารชั้นปฐมภูมิ ชั้นทุติยภูมิ และการสัมภาษณ์เชิงลึกจากกลุ่มผู้ที่ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 20 รูป/คน

ผลการวิจัยพบว่า

1. ความเชื่อ หมายถึง การยอมรับนับถือต่อสิ่งใดสิ่งหนึ่งที่เกิดจากจิตสำนึกของมนุษย์ ในทางพระพุทธศาสนา มี 4 ประเภท ได้แก่ 1) กัมมสัทธา เชื่อเรื่องกฎแห่งกรรมว่ามีอยู่จริง 2) วิปากสัทธา เชื่อว่ากรรมที่ทำแล้วย่อมมีผลตามมา 3) กัมมัสสกตาสัทธา เชื่อว่าสัตว์มีกรรมเป็นของของตน 4) ตถาคตโพธิสัทธา เชื่อในการตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า


2. ประวัติของพระธาตุหริภุญชัย พบว่า พระเกศธาตุพบในสมัยของพระเจ้าอาทิตยราช กษัตริย์ผู้ครองนครหริภุญชัย สถานที่พบพระบรมสารีริกธาตุเคยเป็นพระราชฐานของพระองค์ ภายหลังอุทิศถวายให้เป็นวัดพระธาตุหริภุญชัยเพื่อเป็นพุทธบูชาอันเป็นที่ประดิษฐานพระเกศธาตุของพระพุทธเจ้า และพระธาตุอีกเต็มบาตรหนึ่ง


3. วิเคราะห์ความเชื่อและอิทธิพลของความเชื่อที่มีต่อพระธาตุหริภุญชัยของชาวพุทธล้านนา พบว่า มีอิทธิพลในการกล่อมเกลาชาวพุทธล้านนาให้ดำเนินชีวิตตามหลักคำสอนทางพระพุทธศาสนาที่สอดคล้องกับวิถีชีวิตแบบล้านนา ให้เป็นผู้มีความเป็นอยู่อย่างสงบ เรียบง่าย มีความสันโดษ มีเหตุมีผล เป็นผู้ อ่อนน้อมถ่อมตน เคารพต่อผู้อาวุโส อยู่ร่วมกันอย่างสงบสุข ก่อให้เกิดประเพณีการบูชาพระธาตุ การสรงน้ำพระธาตุ การถวายสลาก การถวายโคม ความเชื่อเป็นจุดเริ่มต้นสำหรับการดำเนินไปสู่เป้าหมายสูงสุดของชีวิต นำไปสู่การปฏิบัติเพื่อให้เกิดปัญญา ในทางพระพุทธศาสนาความเชื่อที่มีเหตุผลต้องเป็นความเชื่อที่ประกอบด้วยปัญญา