เศรษฐศาสตร์พฤติกรรม ฉบับเข้าใจง่ายที่สุดในโลก (Amazing Decisions)

บทคัดย่อ

จักรวาลของการปฏิสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์นั้นซับซ้อนมาก โลกนี้เต็มไปด้วยการแย่ง
ชิงดีชิงเด่นกัน เราคิดถึงตัวเองเป็นหลัก ผู้คนสนใจแต่การแสวงหาผลกำไรของตัวเอง เพราะเงินเป็น
ปัจจัยที่ขับเคลื่อนโลกใบนี้ ทำไมเราถึงยึดถือค่านิยมสองอย่างที่ตรงข้ามกันไปพร้อม ๆ กันได้ละ คำตอบ
ก็คือ อันที่จริงเราอาศัยอยู่บนโลกสองใบที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง โลกใบแรกถูกปกครองโดยบรรทัด
ฐานทางตลาด ส่วนอีกใบถูกปกครองโดยบรรทัดฐานทางสังคม บรรทัดฐานคือหลักการที่กำหนดว่า
ควรทำพฤติกรรมแบบไหนในสถานการณ์หนึ่ง ๆ ชีวิตบนโลกแห่งบรรทัดฐานทางการตลาดก็คือ การ
แลกเปลี่ยนบนโลกใบนี้จะเกิดขึ้นระหว่างคู่ค้าไม่ใช่เพื่อน มีการวิเคราะห์ต้นทุนและผลประโยชน์อย่าง
รอบคอบทุกคนต่างสนใจผลปะโยชน์ของตัวเองเป็นอันดับแรก คนบนโลกนี้ก็แค่คาดหวังว่าสิ่งที่ได้รับ
จะเท่าเทียมกับสิ่งที่จ่ายไป ตัวอย่างเช่น เราคาดหวังว่าห้องเช่าของเราจะอบอุ่น มีอากาศถ่ายเท และที่
สำคัญที่สุดคือเป็นของเราตลอดระยะเวลาสัญญาเช่า และสิ่งที่เจ้าของห้องต้องการแลกเปลี่ยนก็คือ
การจ่ายค่าเช่าห้องตรงเวลาทุกเดือน ชีวิตบนโลกแห่งบรรทัดฐานทางสังคมที่แสบอบอุ่นสิ่งสำคัญ
อันดับแรกคือการสร้างและรักษาความสัมพันธ์ทางสังคม บนโลกนี้ไม่มีใครลงทุนเพื่อหวังผลตอแบทน
แบบทันทีทันใด การตอบแทนจะเกิดขึ้นโดยธรรมชาติ เช่นเราช่วยเพื่อนย้ายโซฟา เราอาจะไม่คาดหวัง
ว่าเขาจะมาช่วยเราย้ายชั้นหนังสือแต่เรารู้ว่าเพื่อนจะมาช่วยเราทุกที่ที่เราต้องการ
นักวิจัยได้ทำการทดลองผู้เข้าร่วมโดยสุ่มเพื่อให้แน่ใจว่าความแตกต่างของแต่ละกลุ่มจะไม่
ได้มาจากการที่ผู้เข้าร่วมการทดลองมีลักษณะแตกต่างกัน โดยความแตกต่างของแต่ละเงื่อนไขอยู่ตรง
จำนวนค่าตอบแทนของผู้เข้าร่วมจะได้รับจากการทดลอง นักวิจัยแบ่งกลุ่มผู้เข้าร่วมการทดลองตาม
เงื่อนไข คือ กลุ่มควบคุม กลุ่มที่ได้ค่าตอบแทนและกลุ่มที่ได้ค่าตอบแทนต่ำ ซึ่งในกลุ่มควบคุมจะมีกลุ่ม
คนที่ไม่ได้ค่าตอบแทนเลย ผลลัพธ์แสดงให้เห็นว่าผู้เข้าร่วมการทดลองที่ได้เงินมากกว่าจะทุ่มเทกว่า
พฤติกรรมของพวกเขาเป็นไปตามบรรทัดฐานทางตลอดที่ระบุว่า คุณจะทุ่มเทเท่ากับจำนวนเงินที่คุณ
ได้รับ ส่วนกลุ่มที่ไม่ได้ค่าตอบแทน จะทุ่มเทหนักกว่าเพราะผลตอบแทนที่เขาคาดว่าจะได้รับคือ
รางวัลทางสังคม การที่ขอให้ผู้คนทำภารกิจโดย ไม่พูดถึงเรื่องเงินจะกระตุ้นบรรทัดฐานทางสังคมที่
ดีกว่า ทุ่มเทด้วยความเต็มใจเพราะมีเจตนาที่ดี แต่ทันทีที่มีเรื่องเงินเข้ามาเกี่ยวข้อง มันจะกลายเป็น
การทำงานแลกค่าแรงและผู้คนก็จะทุ่มเทตามจำนวนเงินที่ได้รับ