การศึกษาวิเคราะห์สุขภาวะเชิงพุทธของญาติผู้ป่วยภาวะสมองเสื่อมในโรงพยาบาลประสาทเชียงใหม่

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อศึกษาสุขภาวะของญาติผู้ป่วยสมองเสื่อมในโรงพยาบาล
ประสาทเชียงใหม่ 2) เพื่อศึกษาหลักธรรมทางพระพุทธศาสนามาใช้รักษาสุขภาวะของญาติผู้ป่วย
สมองเสื่อมในโรงพยาบาลประสาทเชียงใหม่ 3) เพื่อศึกษาวิเคราะห์สุขภาวะเชิงพุทธของญาติผู้ป่วย
สมองเสื่อมในโรงพยาบาลประสาทเชียงใหม่ การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยเก็บรวบรวม
ข้อมูลจากเอกสารและสัมภาษณ์ญาติผู้ป่วยสมองเสื่อมโรงพยาบาลประสาทเชียงใหม่จำนวน 15 ราย
ผลการวิจัยพบว่า ภาวะสมองเสื่อมเกิดจากความเสื่อมของเซลล์สมองจนส่งผลต่อ
ความสามารถในด้านต่าง ๆ ถดถอย เช่น ความจำ การคิด การใช้เหตุผล การตัดสินใจ การใช้ภาษา
มีการเปลี่ยนแปลงด้านบุคลิกภาพ พฤติกรรมและอารมณ์ โดยมีผลกระทบต่อความสามารถในการ
ประกอบกิจวัตรประจำวันและการเข้าสังคม
การดูแลผู้ป่วยสมองเสื่อมส่วนใหญ่เป็นการดูแลที่บ้าน ญาติมีบทบาทในการดูแลผู้ป่วย
โดยตรง แต่การดูแลผู้ป่วยสมองเสื่อมเป็นภาระที่หนัก เพราะต้องดูแลผู้ป่วยอย่างใกล้ชิดและต่อเนื่อง
ญาติจึงเป็นกลุ่มคนที่เสี่ยงต่อการสูญเสียสุขภาวะ ปัญหาสุขภาวะของญาติผู้ป่วยสมองเสื่อม
โรงพยาบาลประสาทเชียงใหม่ พบว่า มีโรคประจำตัว เช่น ความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดสูง
โรคเบาหวาน มีความเครียด เหนื่อยล้า ท้อแท้ เศร้า โกรธ สำนึกผิด ความสัมพันธ์กับเพื่อนบ้านไม่ดี
เก็บตัว รายได้มาจาก เงินบำนาญ และจากบุตรที่นำมาช่วยเหลือ
หลักธรรมโดยตรงที่นำมาใช้รักษาสุขภาวะของญาติผู้ป่วยสมองเสื่อมโรงพยาบาลประสาท
เชียงใหม่ มี 4 หมวด คือ สัปปายะ 7 กัลยาณมิตรธรรม ไตรลักษณ์ และสังคหวัตถุ 4 และหลักธรรม
อื่นๆที่สัมพันธ์ คือ กตัญญูกตเวที และทิศ 6 ซึ่งหลักธรรมเหล่านี้นำไปใช้แก้ปัญหาสุขภาวะในด้าน
ต่าง ๆ เช่น ปัญหาสุขภาวะด้านร่างกาย ใช้อิริยาปถสัปปายะ ด้านอาหารโภชนาการ ใช้โภชนสัปปายะ
ด้านการพักผ่อน ใช้อาวาสสัปปายะและอิริยาปถสัปปายะ ด้านอนามัยและสิ่งแวดล้อม ใช้อาวาสสัป
ปายะ โคจรสัปปายะ โภชนสัปปายะและอิริยาปถสัปปายะ ปัญหาสุขภาวะด้านอารมณ์และจิตใจ ใช้
สังคหวัตถุ ข้อปิยวาจา ใช้สัปปายะ ข้อภัสสสัปปายะและปุคคลสัปปายะ ร่วมกับกัลยาณมิตรและไตร
ลักษณ์ ปัญหาสุขภาวะด้านสังคม ใช้สังคหวัตถุ คือ ทาน ปิยวาจา อัตถจริยา หลักกัลยาณมิตร และ
ปุคคลสัปปายะ ปัญหาสุขภาวะด้านเศรษฐกิจ ใช้สังคหวัตถุ ข้อ ทาน อัตถจริยา ร่วมกับกัลยาณมิตร
ผลของการใช้หลักธรรมพบว่า ญาติผู้ป่วยสมองเสื่อมโรงพยาบาลประสาทเชียงใหม่มีสุขภาวะ
ดีถึงดีมาก ร่างกายแข็งแรง รู้จักการออกกำลังกาย เครียดลดลง ยอมรับในตัวผู้ป่วยมากขึ้น ไม่เก็บตัว
สัมพันธภาพกับเพื่อนบ้านดีขึ้น รู้จักประหยัด ไม่เครียดเรื่องเศรษฐกิจ