หลักทิศ 6 ในฐานะเป็นหลักมนุษยสัมพันธ์

บทคัดย่อ

สังคมไทย แม้จะเป็นสังคมที่มีคำสอนหรือศาสนามากมาย แต่ส่วนใหญ่ก็ได้ยอมรับเอาคำสอนทางพระพุทธศาสนาเป็นหลักในการดำเนินชีวิตประจำวัน การเป็นอยู่ของคนไทยแทบทุกเรื่องจึงมีความสัมพันธ์กับหลักธรรมคำสอนทางพระพุทธศาสนา จนกลายเป็นวัฒนธรรมประเพณีของคนในชุมชนหรือสังคมนั้น ๆ ที่ยึดถือปฏิบัติสืบทอดกันมาจนถึงปัจจุบัน หลักคำสอนเรื่องทิศ 6 เป็นหลักธรรมที่เกี่ยวข้องกับชีวิตมนุษย์ที่มีชีวิตร่วมกันอยู่ในสังคม มนุษย์มีปฏิสัมพันธ์ต่อกันในชีวิตประจำวัน มีความสัมพันธ์กันในหน่วยงาน องค์กรต่าง ๆ ทั้งทางภาครัฐและเอกชน ดังนั้นบุคคลจะอยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุขนั้น ต้องเป็นคนที่มีมนุษยสัมพันธ์ดี มีคุณธรรมจริยธรรม และมีหลักธรรมในการดำเนินชีวิตประจำวัน

ในพระพุทธศาสนา พระพุทธเจ้าได้ตรัสความเกี่ยวข้องสัมพันธ์ของบุคคลในสังคมด้วยคำเปรียบเทียบว่า ทิศ 6 เพราะเป็นดุจทิศอยู่รอบตัวเรา ได้แก่ ความสัมพันธ์ระหว่างบิดามารดากับบุตร ครูอาจารย์กับศิษย์ สามีกับภรรยา เพื่อนกับเพื่อน นายกับบ่าว และพระสงฆ์กับคฤหัสถ์ เป็นความสัมพันธ์ที่ทำให้สังคมเกิดความสันติสุข ดังนั้น ลักษณะของการมีปฏิสัมพันธ์ของทิศ 6 จึงเป็นหลักมนุษยสัมพันธ์โดยอาศัยการปฏิบัติตามบทบาทและหน้าที่ของตนเองนั่นเอง หากทุกคนในสังคมได้ปฏิบัติหน้าที่ของตนอย่างถูกต้อง เหมาะสม สังคมก็จะสันติสุข