พฤติกรรมของประชาชนในการประยุกต์ใช้หลักฆราวาสธรรมเพื่อการอยู่ร่วมกันกับป่าชุมชนบ้านสันดอนฮอม ตำบลบ้านปวง อำเภอทุ่งหัวช้าง จังหวัดลำพูน

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ๑) เพื่อศึกษาพฤติกรรมของประชาชนในการประยุกต์ใช้หลักฆราวาสธรรมเพื่อการอยู่ร่วมกันกับป่าชุมชนบ้านสันดอนฮอม ตำบลบ้านปวง อำเภอทุ่งหัวช้าง จังหวัดลำพูน ๒) เพื่อเปรียบเทียบพฤติกรรมของประชาชนในการประยุกต์ใช้หลักฆราวาสธรรมเพื่อการอยู่ร่วมกันกับป่าชุมชนบ้านสันดอนฮอม ตำบลบ้านปวง อำเภอทุ่งหัวช้าง จังหวัดลำพูน จำแนกตามปัจจัยส่วนบุคคล ๓) เพื่อศึกษาปัญหา อุปสรรค และแนวทางแก้ปัญหาพฤติกรรมของประชาชนในการประยุกต์ใช้หลักฆราวาสธรรมเพื่อการอยู่ร่วมกันกับป่าชุมชนบ้านสันดอนฮอม ตำบลบ้านปวง อำเภอทุ่งหัวช้าง จังหวัดลำพูน และ ๔) เพื่อศึกษาแนวทางการประยุกต์ใช้หลักฆราวาสธรรมเพื่อพัฒนาพฤติกรรมของประชาชนในการอยู่ร่วมกันกับป่าชุมชนบ้านสันดอนฮอม ตำบลบ้านปวง อำเภอทุ่งหัวช้าง จังหวัดลำพูน ซึ่งเป็นการวิจัยแบบผสม (Mixed Methods) ประชากรและกลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย คือ ประชาชนที่อาศัยอยู่ในบ้านสันดอนฮอม บ้านดอนมูล บ้านหนองบัว และบ้านปวง ตำบลบ้านปวง อำเภอเมือง จังหวัดลำพูน กำหนดกลุ่มตัวอย่างใช้วิธีโควตา (Quota) โดยเปรียบเทียบจำนวนประชากรกับตารางมาตรฐานว่าด้วยขนาดประชากรและขนาดตัวอย่างของเครจซี่และมอร์แกน (Krejcie & Morgan) ที่ระดับความเชื่อมั่น ๙๕% จำนวนตัวอย่างที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล จำนวน ๓๑๓ ตัวอย่าง

ผลการวิจัย พบว่า

๑. ระดับพฤติกรรมของประชาชนในการประยุกต์ใช้หลักฆราวาสธรรมเพื่อการอยู่ร่วมกันกับป่าชุมชน ค่าเฉลี่ยรวมอยู่ในระดับมากทุกด้าน และเมื่อจำแนกเป็นรายด้าน พบว่า ด้านสัจจะ มีค่าเฉลี่ยสูงสุด รองลงมาคือ ด้านจาคะ ด้านทมะ ส่วนค่าเฉลี่ยต่ำสุด ได้แก่ ด้านขันติ พบว่า ท่านไม่หวั่นไหวต่อคำติฉินนินทาในการบริหารจัดการป่าชุมชนอยู่ในระดับที่ต่ำ ดังนั้น ผู้นำชุมชนควรส่งเสริมด้านการศึกษาธรรมะเพราะจะทำให้ประชาชนเกิดจิตสำนึกและเกรงกลัวบาปด้านการใช้วาจา

๒. ผลการเปรียบเทียบระดับพฤติกรรมของประชาชนในการประยุกต์ใช้หลักฆราวาสธรรมเพื่อการอยู่ร่วมกันกับป่าชุมชนบ้านสันดอนฮอม ตำบลบ้านปวง อำเภอทุ่งหัวช้าง จังหวัดลำพูน จำแนกตามปัจจัยส่วนบุคคล พบว่า เมื่อเปรียบเทียบพฤติกรรมในการประยุกต์ใช้หลักฆราวาสธรรมเพื่อการอยู่ร่วมกันกับป่าชุมชน โดยภาพรวมจำแนกตาม เพศ และสถานภาพ ไม่มีความแตกต่างกัน แต่อายุ ระดับการศึกษา รายได้ และอาชีพ แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ ๐.๐๕

๓. ปัญหา อุปสรรค และแนวทางแก้ปัญหาพฤติกรรมของประชาชนในการประยุกต์ใช้หลักฆราวาสธรรมเพื่อการอยู่ร่วมกันกับป่าชุมชนบ้านสันดอนฮอม ตำบลบ้านปวง อำเภอทุ่งหัวช้าง จังหวัดลำพูน พบว่า ในด้านสัจจะ ประชาชนมีการลุกล้ำป่าด้วยความไม่รู้แนวเขตที่ชัดเจน ด้านทมะ ประชาชนไม่ให้ความสำคัญกับคณะกรรมการที่เข้ามารับหน้าที่ดูแลป่าชุมชน ด้านขันติ ขาดระบบการบริหารจัดการสร้างความเข้าใจและวิเคราะห์ปัญหาระหว่างประชาชนกับเจ้าหน้าที่ของรัฐ และด้านจาคะ ประชาชนขยายที่ทำกินเข้าไปในเขตป่าเพื่อประกอบอาชีพเกษตรกรรม

๔. แนวทางการประยุกต์ใช้หลักฆราวาสธรรมเพื่อพัฒนาพฤติกรรมของประชาชนในการอยู่ร่วมกันกับป่าชุมชนบ้านสันดอนฮอม ตำบลบ้านปวง อำเภอทุ่งหัวช้าง จังหวัดลำพูน พบว่า ประชาชนควรแสดงออกถึงความสามัคคี มีสัจจะในการอยู่ร่วมกันกับป่าชุมชน ใช้ปัญญาในการแก้ไขปัญหา มีความอดทน อดกลั้นต่อความยากลำบากในการรักษาป่าชุมชน โดยยึดประโยชน์ส่วนร่วมมากกว่าประโยชน์ส่วนตน