วิเคราะห์โอวาทปาฏิโมกข์ในคัมภีร์พระพุทธศาสนา

บทคัดย่อ

การวิเคราะห์โอวาทปาฏิโมกข์ในคัมภีร์พระพุทธศาสนา โดยมีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อ
ศึกษาทัศนะเกี่ยวกับโอวาทปาฏิโมกข์ของนักวิชาการร่วมสมัย 2) เพื่อศึกษาโอวาทปาฏิโมกข์ที่ปรากฏ
ในคัมภีร์ 3) เพื่อเสนอแนวทางประยุกต์ของโอวาทปาฏิโมกข์ในสังคมไทยปัจจุบัน
ผลการศึกษาพบว่า
โอวาทปาฏิโมกข์สอนให้ทำความดี ละเว้นความชั่ว ทำจิตใจให้บริสุทธิ์ผ่องใส ซึ่งได้รับการ
ยกย่องให้เป็นหัวใจของพระพุทธศาสนา จิตที่บริสุทธิ์ คือจิตที่ไม่มีกิเลสเครื่องเศร้าหมองเข้าครอบงำ
เป็นจิตที่ไม่มีความโลภ ความโกรธ ความหลงเข้ามาเกาะเกี่ยว เป็นจิตที่มีสมาธิ มีความสงบสุขเป็น
ปกติสุข ไม่คิดร้าย ให้จิตมีความรู้สึกนึกคิดในสิ่งที่ดีงาม สามารถบ่งบอกพฤติกรรมในเชิงบวก ฝึกฝน
ปฏิบัติจิตของตนเพื่อมุ่งนิพพาน

แต่เมื่อพิจารณาหลักของโอวาทปาฏิโมกข์แล้ว สามารถเปรียบหลักของโอวาทปาฏิโมกข์
ว่าเป็นการสอนเรื่อง “ความรัก” เพราะโอวาทปาฏิโมกข์ส่งเสริมให้มวลมนุษย์ตั้งมั่นในการทำความดี
ละความชั่ว ไม่เบียดเบียนซึ่งกันและกัน นั้นก็คือ การที่พระองค์ทรงสอนให้ทุกคนมีความรักอันยิ่งใหญ่
เป็นรักที่ไม่เห็นแก่ตัว สอนให้รู้จักรักและเมตตาต่อเพื่อนโลก โดยมีสาวกทั้ง 1,251 รูปที่มารวมประชุม
กันโดยมิได้นัดหมาย เป็นผู้นำพระธรรมคำสอนไปเผยแผ่ พุทธศาสนิกชนที่ดีควรยึดถือหลักคำสอนที่
ปรากฏในโอวาทปาฏิโมกข์นั้น เพื่อเป็นเทิดทูนบูชาพระมหากรุณาธิคุณ พระปัญญาธิคุณ และพระ
บริสุทธิคุณ ที่พระพุทธองค์ได้ทรงประกาศหลักโอวาทปาฏิโมกข์ เพื่อแสดงจุดยืนของพระพุทธศาสนา
และเป็นแนวทางปฏิบัติสำหรับพุทธบริษัท 4 ผู้ขอถึง พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ว่าเป็น สรณะ