ภูมิปัญญาท้องถิ่นสู่กระบวนการเรียนรู้เพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมผู้เรียนตามหลักไตรสิกขา

บทคัดย่อ

การเรียนรู้ตามไตรสิกขา คือการศึกษาและปฏิบัติเพื่อฝึกกาย วาจา และจิตใจหรือสติปัญญา
ให้สูงขึ้น ทำให้คนมีการพัฒนาอย่างบูรณาการและทำให้มนุษย์เป็นองค์รวมของการพัฒนาอย่างมี
คุณภาพ เป็นการเรียนรู้เพื่อพัฒนาตนอย่างรอบด้านตามหลักการเรียนรู้ในพุทธศาสนาเพื่อผลในทาง
โลกหรือผลทางสังคม ทำให้สังคมโลกเกิดความเป็นระเบียบเรียบร้อยดีงาม และเพื่อผลในทางธรรม
ทำให้เกิดความสงบสุขในชีวิต การพัฒนาที่ไม่ยั่งยืนได้ ทำให้เกิดปัญหาวิกฤตด้านต่าง ๆ ที่รุนแรงและ
ต่อเนื่องในระดับโลก โดยเฉพาะอย่างยิ่งในด้านทรัพยากรธรรมชาติซึ่งมีความสัมพันธ์อย่างแนบแน่น
กับทรัพยากรทางวัฒนธรรมของมนุษย์อันเป็นปัจจัยสำคัญต่อการดำรงอยู่ของสรรพชีวิตทั้งหลาย
วิกฤตดังกล่าวมีสาเหตุสำคัญประการหนึ่งมาจากระบบภูมิปัญญาใหม่ที่มีวิธีคิดที่แยกมนุษย์ออกจาก
ความเป็นส่วนหนึ่งของธรรมชาติแวดล้อม เป็นวิธีคิดที่เห็นว่ามนุษย์เป็นเพียงผู้มีสิทธิ์ใช้ธรรมชาติและ
คิดว่าธรรมชาติมีหน้าที่เพียงรับใช้มนุษย์ กระบวนการจัดการใด ๆ กับธรรมชาติจึงปราศจากความ
เคารพในระบบคุณค่าอันมนุษย์จะพึงมีต่อธรรมชาติในฐานะเป็นที่พึ่งพาอาศัย