การพัฒนากลุ่มวิสาหกิจชุมชนในด้านผู้ประกอบการ SME ขนาดย่อยโดยใช้กระบวนการ PLC ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ ต าบลบึงพระ อำเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก

บทคัดย่อ

การศึกษาวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการบริหารและระดับการมีสํวนรํวมในการจัดการกลุ่ม
วิสาหกิจชุมชนของชุมชน ตําบลบึงพระ อําเมือง จังหวัดพิษณุโลก เพื่อศึกษาระดับป๓ญหาและการมีสํวนร่วมในการ
พัฒนาวิสาหกิจชุมชน ตําบลบึงพระ อําเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลกและ เพื่อวิเคราะห์ปัจจัยที่สํงผลต่อการพัฒนากลุ่ม
วิสาหกิจชุมชน โดยใช้กระบวนการ PLC ชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ ใช้รูปแบบการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitive 
research) และการวิจัยปฎิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory action research : PAR) การเก็บรวบรวมข้อมูล
และการวิเคราะห์ข้อมูล ประชากรและกลุ่มตัวอย่าง ครั้งนี้ คือ ประชาชนในชุมชน ตําบลบึงพระ อําเภอเมือง จังหวัด
พิษณุโลก โดยแบ่งกลุ่มตัวอย่างที่ศึกษาจํานวน 3 กลุ่มได้แก่ กลุ่มประชาชนผู้ที่อาศัยอยูํในตําบลบึงพระ จํานวน 120 
คน กลุํมผู้นําชุมชน จํานวน 10คน และกลุ่มเจ้าหน้าที่ของภาครัฐและภาคเอกชน จํานวน 10 คน รวม 140 คน การ
วิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา  ( Content Analysis) โดยถอดความข้อมูลที่ได้จากแบบบันทึกการสัมภาษณ์เชิงลึก ถอด
ความจากเครื่องบันทึกเสียง มาตรวจสอบอย่างมีระบบเกี่ยวกับหัวข้อที่ต้องการวิเคราะห์ที่ปรากฏอยู่ในส่วนตํางๆ 
ของการสัมภาษณ์เชิงลึกทั้งหมด และสรุปประเด็น  (Thematic Analysis) จากนั้นตรวจสอบความครบถ้วนของ
ข้อมูล ยืนยันข้อมูลที่ได้โดยใช้วิธีการตรวจสอบแบบเชื่อมโยงสามเส้า  ) Triangulationจัดหมวดหมูํข๎อมูลและแปล
อมูลโดยอยู่ในรูปการบรรยายความหมายข้อค้นพบที่สําคัญในการวิจัย นําเสนอข๎น(Description)  
ผลการวิจัยพบว่า 
(1) การบริหารและระดับการมีส่วนร่วมในการจัดการกลุ่มวิสาหกิจชุมชนของชุมชน ตําบลบึงพระ อํา
เมือง จังหวัดพิษณุโลก เพื่อสังเคราะห์และตรวจสอบรูปแบบการพัฒนาศักยภาพผู้ประกอบการชุมชน การพัฒนา
กลุ่มวิสาหกิจชุมชน โดยใช้กระบวนการ PLC ชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ ด้วยการประเมินความเหมาะสมอยู่ใน
ระดับมาก มีคําเฉลี่ยเทํากับ 4.34 จึงเห็นได้ว่าควรนําประเด็นที่มีคําเฉลี่ยน้อยนําไปพัฒนารูปแบบดังกลําวเพื่อให้
สามารถนําไปใช้ในการทดลองต่อไปได้

(2) ด้านปัญหาพบว่าขาดวัตถุดิบ เครื่องมือการผลิตที่ทันสมัย ด้านโลจิสติกส์ด้านเทคโนโลยีมาช่วยใน
การดําเนินงานขาดทักษะแรงงาน ขาดการออกแบบฉลากผลิตภัณฑ์ที่ดึงดูดความสนใจของลูกค้า ด้านภาษาที่ยังไม่
สามารถนําเสนอผลิตภัณฑ์แต่ละครั้งของวิสาหกิจชุมชนสมุนไพรตําบลบึงพระ มีคุณภาพไม่เหมือนกัน ไม่สม่ําเสมอ
กรรมวิธีการผลิตไมํทันสมัยไม่สามารถแข่งขันในตลาดโลก ผู้ผลิตของกลุ่มก็เกรงว่าผลิตออกมาแล้วไม่สามารถหา
ตลาดได้ปัญหาที่ตามมาคือจากเดิมที่ผลิตแล้วขายเป็นตลาดเชิงรับจึงมีการปรับใหม่ให้เป็นตลาดเชิงรุกที่เกิดจากวง
สนทนาโดยใช้กระบวนการ PLC 
(3) การวิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อการพัฒนากลุ่มวิสาหกิจชุมชน โดยใช้กระบวนการ PLC ชุมชนการ
เรียนรู้ทางวิชาชีพ ได้พัฒนารูปแบบการดําเนินกิจกรรมวิสาหกิจชุมชนสมุนไพรตําบลบึงพระโดยใช้ระบวนการ PLC 
สู่การเปลี่ยนแปลงวัฒนธรรมของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนในการดําเนินงานดังนี้ 
(1 มีโอกาสเสวนาใคร่ครวญ (Reflective  dialogue) ระหว่างกันการเปิดกว้างให้มีการปฏิสัมพันธ์ในหมู่สมาชิกวิสาหกิจชุมชนมาก ขึ้น

(2ลดความรู้สึกโดดเดี่ยว (Derivatization) ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ของสมาชิกวิสาหกิจชุมชน 
( 3 การรวมกลุ่มเพื่อเน้นเรื่องการเรียนรู้ของสมาชิกวิสาหกิจชุมชนสู่การดําเนินกิจการ การรํวมมือร่วมใจกันในหมู่ผู้ประกอบ การ  
(4 การแลกเปลี่ยนในประเด็นที่เป็นคํานิยมและปทัสถานร่วม(Shared  values  and  norms) สู่การออกแบบฉลากของ
ผลิตภัณฑ์ที่ดึงดูดความสนใจและสามารถเชื่อมโยงให้ผู้บริโภคได้เห็นชัดเจนมากขึ้นวําสินค๎าจากกลุ่มวิสาหกิจชุมชน
สมุนไพรตําบลบึงพระ อําเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก นอกจากได้ผลิตภัณฑ์ที่มีเอกลักษณ์ของภูมิปัญญาดั้งเดิม และมี
คุณภาพในราคายุติธรรมแล้วเป็นอีกทางหนึ่งที่ช่วยสนับสนุนชาวบ้านที่ด้อยโอกาสให้สามารถพึ่งตนเองมีรายได้ใน
การช่วยเหลือครอบครัวเป็นการเพิ่มจุดขายไปยังกลุ่มเป้าหมายที่อยากสนับสนุนและกระจายรายได้ให้แก่คนในชุมชน 
และสมาชิกวิสาหกิจชุมชนมีโอกาสแสดงบทบาททั้งเป็นผู้ให้ข้อมูลและได้แสดงบทบาทการเป็นที่ปรึกษา (Advisor) 
การเป็นพี่เลี้ยง (Mentor) และการเป็นผู้เชี่ยวชาญ (Specialist) ก็ ในระหว่างที่ให้ความช่วยเหลือเพื่อนด้วยกัน ที่
เกิดจากบทบาทของการพัฒนางานโดยใช้กระบวนการชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ