พระนางจามเทวีกับการสร้างความมั่นคงทางพระพุทธศาสนาในจังหวัดลำพูน

บทคัดย่อ

บทความเรื่อง พระนางจามเทวีกับการสร้างความมั่นคงทางพระพุทธศาสนาในจังหวัดลำพูน มี วัตถุประสงค์ 3 ประการ ได้แก่ 1. ศึกษาแนวคิดการสร้างความมั่นคงทางพระพุทธศาสนา 2. ศึกษา บทบาทของพระนางจามเทวีในฐานะบุคคลต้นแบบทางพระพุทธศาสนา และ 3. วิเคราะห์บทบาทของ พระนางจามเทวี ในการสร้างความมั่นคงทางพระพุทธศาสนา จังหวัดลำพูน การศึกษาครั้งนี้ เป็นการ วิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) ด้วยการวิเคราะห์เอกสาร และการสัมภาษณ์แบบเจาะลึก (In-depth interview) จากผู้ทรงคุณวุฒิฝ่ายบรรพชิต คฤหัสถ์ จำนวน 16 รูป/คน

ผลการศึกษา พบว่า

การสร้างความมั่นคงทางพระพุทธศาสนา มีพัฒนาการมาตั้งแต่สมัยพุทธกาล แต่ละช่วง เวลา ที่เกิดเหตุการณ์ เป็นภาวะคุกคาม เป็นภัย ต่อพระพุทธศาสนาหลายรูปแบบ ทั้งภัยจากภายใน และภัย จากภายนอก เหตุการณ์ดังกล่าว ผู้นำฝ่ายศาสนจักรและฝ่ายอาณาจักร ได้ร่วมมือกันแก้ไขปัญหาต่างๆ ให้ผ่านพ้นมาได้ โดยเป้าหมายหลักสำคัญของการสร้างความมั่นทางพระพุทธศาสนา เพื่อธำรงรักษา พระธรรมวินัย ที่เป็นพุทธพจน์ คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า และการสืบต่ออายุพระพุทธศาสนาให้คงอยู่ เป็นมรดกธรรมสำหรับการดำรงชีวิตของมวลมนุษยชาติ

การสร้างความมั่นคงทางพระพุทธศาสนาของพระนางจามเทวี กษัตริยาแห่งนครหริภุญชัย (จังหวัดลำพูนปัจจุบัน) พระนางฯ ได้ประพฤติปฏิบัติตนให้เป็นแบบอย่างที่ดีงาม ถือเป็นบุคคลต้นแบบ ทางพระพุทธศาสนาในฐานะอุบาสิกา พระนางฯ ใช้หลักธรรมสำคัญ ได้แก่ หลักเบญจศีล เบญจธรรม ส่งเสริมให้ประชาชนใช้เป็นหลักในการดำเนินชีวิต หลักทศพิธราชธรรม 10 หลักจักรวรรดิวัตร 12 และ หลักราชสังคหวัตถุ 4 เป็นหลักธรรมในการปกครองบ้านเมือง และใช้หลักทิศ 6 ในการปฏิบัติต่อบุคคล ที่เกี่ยวข้อง ถือเป็นหลักปฏิบัติที่สร้างความสมดุล สร้างความสุขในครอบครัว