แนวคิดและหลักปฏิบัติการเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ตามแนวพุทธศาสนา

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) เกี่ยวกับแนวคิดและหลักปฏิบัติการเป็น องค์กรแห่งการเรียนรู้ตามแนวพระพุทธศาสนา มีวัตถุประสงค์การวิจัยคือ เพื่อศึกษาแนวคิดองค์กรแห่งการเรียนรู้ ตามแนวพุทธศาสนา, เพื่อศึกษาหลักปฏิบัติการเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ตามแนวพระพุทธศาสนา และเพื่อวิเคราะห์ ผลการศึกษาแนวคิดและหลักปฏิบัติการเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ตามแนวพระพุทธศาสนา ส่วนเครื่องมือที่ใช้ในการ เก็บรวบรวมข้อมูล คือ การรวบรวมข้อมูล เอกสารที่เป็นแหล่งการศึกษาประกอบด้วยประเภทสิ่งตีพิมพ์ คัมภีร์ พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เอกสาร ตำราวิชาการทางด้านพุทธศาสนา

ผลการวิจัยพบว่า

1. สรุปแนวคิดองค์กรแห่งการเรียนรู้ตามแนวพุทธศาสนา ประกอบด้วยแนวคิดการเรียนรู้ในทาง พระพุทธศาสนาเรียกว่า สิกขา คือการศึกษา แนวคิดและวิธีการเรียนรู้ในทางพระพุทธศาสนาจึงเป็นปัจจัยขั้นพื้นฐาน ที่พุทธศาสนิกชนทุกคน ต้องเรียนรู้ให้เกิดความเข้าใจในหลักธรรมก่อน แล้วจึงน้อมนำไปปฏิบัติให้เกิดประโยชน์และมี ความสุขทั้งแก่ตนเองครอบครัว ชุมชน สังคมและประเทศชาติ ซึ่งแนวคิดและวิธีการเรียนรู้ทางพระพุทธศาสนาในที่นี้ ได้กำหนดไว้รวม 4 หลักธรรม คือ ไตรสิกขา อริยสัจ 4 สติสัมปชัญญะ และโยนิโสมนสิการ

2. สรุปหลักปฏิบัติองค์กรแห่งการเรียนรู้แนวทางตามพุทธศาสนา ได้แก่ วิธีการปฏิบัติการในการดำเนิน ชีวิตอยู่ร่วมกันของพระภิกษุสงฆ์ ตามระเบียบกฎเกณฑ์ที่เป็นหลักการเรียกว่า พระธรรมวินัย โดยมีจุดมุ่งหมาย ของการจัดตั้งองค์กรคณะสงฆ์เป็นจุดมุ่งหมายจำเพาะ หลักการปฏิบัติตามวิธีคิดแบบโยนิโสมนสิการ หลักการพัฒนา 3 ระดับ ประโยชน์ปัจจุบันกับประโยชน์ภายหน้า นอกจากนั้นยังมีวิธีการจัดการความรู้โดยบูรณการกับสมัยใหม่

3. การวิเคราะห์ผลการศึกษาแนวคิดและหลักปฏิบัติองค์กรแห่งการเรียนรู้ตามแนวพุทธศาสนา เพื่อให้ เข้าใจและเกิดการนำไปสู่การปฏิบัติโดยการบูรณาการนำเสนอตามเครื่องมือของการจัดการความรู้มีแนวทาง 5 ประการ ประกอบด้วยรายละเอียดดังต่อไปนี้ (1) การเรียนรู้ของสมาชิกในองค์กร ตรงกับแนวคิดกับหลักธรรม ไตรสิกขา คือ ศีล สมาธิ ปัญญา หลักปฏิบัติตรงกับระเบียบกฎเกณฑ์ที่เป็นหลักการเหล่านั้นเรียกว่า พระธรรมวินัย (2) ความมีสติ หรือแบบแผนทางจิตสำนึกของคนในองค์การ แนวคิดตรงกับหลักธรรมสติกับสัมปชัญญะ เป็นธรรมมี อุปการะมากเกื้อหนุนกันและกัน หลักการปฏิบัติตามวิธีคิดแบบโยนิโสมนสิการตามที่พระพุทธเจ้าทรงตรัสไว้มี 10 วิธี (3) การมีวิสัยทัศน์ร่วมกันของคนในองค์การ ผลการศึกษาแนวคิดตรงกับหลักธรรมอริยสัจ 4 หลักปฏิบัติ ตามการ พัฒนาทรัพยากรมนุษย์เชิงพุทธมี 3 ประการ (4) การเรียนรู้ร่วมกันเป็นทีม ผลการศึกษาแนวคิดตรงกับหลักธรรม ทิฏธัมมิกัตถะและสัมปรายิกัตถะ หลักปฏิบัติตรงตามหลักปฏิบัติจุดหมายของชีวิตแบ่งออกเป็น 2 ระดับของ พระพุทธศาสนา (5) ระบบการคิดของคนในองค์การ หรือกระบวนการคิดอย่างเป็นระบบ ผลการศึกษาแนวคิดตรงกับ หลักโยนิโสมนสิการ หลักปฏิบัติเพื่อสร้างความคิดความเข้าใจเชิงระบบ ตรงกับหลักปฏิบัติองค์กรแห่งการเรียนรู้ในพระพุทธศาสนา ประกอบไปด้วย 1. การสร้างวิสัยทัศน์ความรู้ คือ การรวบรวมพระธรรมพระวินัยด้วยการร้อย กรอง เรียกว่า การทำสังคายนา 2. กระบวนการทำสังคายนาในแต่ละครั้ง 3. สร้างกลุ่มคนทำงานด้านการจัดการ ความรู้ 4. นำองค์ความรู้ไปใช้และทดลอง 5. การประเมินผลการปฏิบัติ 6. ก้าวสู่ความเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านทักษะ