การศึกษาทำนองที่ใช้ในการเทศน์มหาชาติกัณฑ์มหาราชในล้านนา

บทคัดย่อ

การศึกษาวิจัยเรื่อง “การศึกษาท านองที่ใช้ในการเทศน์มหาชาติกัณฑ์มหาราชในล้านนา”
มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาประวัติการเทศน์มหาชาติในล้านนา 2) เพื่อศึกษารูปแบบของทำนองที่ใช้ในการเทศน์
มหาชาติกัณฑ์มหาราชในล้านนา 3) เพื่อวิเคราะห์รูปแบบของทำนองที่ใช้ในการเทศน์มหาชาติกัณฑ์มหาราชใน
ล้านนา เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ศึกษาจากเอกสารชั้นปฐมภูมิ ชั้นทุติยภูมิ และการสัมภาษณ์เชิงลึก จากกลุ่มผู้ที่ให้
ข้อมูลสำคัญจำนวน 20 รูป/คน ผลการวิจัยพบว่า ประวัติการเทศน์มหาชาติในล้านนาได้รับความศรัทธาจากที่
พระพุทธเจ้าได้ตรัสในพระไตรปิฎกเรื่องมหาชาติ และเหตุผลนี้จึงกลายเป็นประเพณี วัฒนธรรม ในการฟังเทศน์
มหาราชของสังคมล้านนามีการจัดในเดือน 12 ของทางภาคเหนือ และพบหลักฐานทางประวัติศาสตร์คือ จากการ
แปลคาถาพัน และพระสุมนเถระได้นำมาเผยแพร่ในประเทศไทย ส่วนรูปแบบทำนองที่ใช้การเทศน์มหาราช พบว่า
มีอยู่ 2 วิธี คือ 1.รูปแบบทำนองธรรมวัตร 2.รูปแบบทำนองมหาชาติ ส่วนการวิเคราะห์รูปแบบทำนองที่ใช้ในการ
เทศน์ พบว่า ทำนองแบบธรรมวัตร ใช้สัญญาลักษณ์การลงเสียง o ส่วนทำนองแบบมหาชาติ ใช้สัญญาลักษณ์ครบ
หมดทุกตัว ตั้งแต่ เหินสูง / เหินต่ำ , ละม้าย ๙ และการลงเสียง ๐ โดยรูปแบบทำนองที่นิยมมากที่สุดมีอยู่ 3
ทำนอง คือ ทำนองน้ำตกตาด ทำนองมะนาวล่องโขง ทำนองพร้าวไกว๋ใบ ทั้ง 3 ทำนองนี้ได้รับยกย่องว่า เป็นทำนอง
ที่เหมาะสมกับการนำมาใช้ในการเทศน์กัณฑ์มหาราชของทางล้านนามากที่สุด