วัฒนธรรมตื่นรู้แห่งประชาคมอาเซียน

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับวัฒนธรรมตื่นรู้สำหรับการแก้ไขปัญหาวัฒนธรรมเชิงลบแห่งประชาคมอาเซียน ผลการศึกษาพบว่า วัฒนธรรมเชิงลบเป็นพฤติกรรมอันไม่พึงประสงค์ เพราะทำให้เกิดความเสียหายและเป็นผลกระทบต่อสังคม วัฒนธรรมเชิงลบของประชาคมอาเซียนมีรากเหง้ามาจากอกุศลมูล 3 อย่างในทางพระพุทธศาสนา คือ โลภะทำให้เกิดเป็นวัฒนธรรมแห่งความละโมบ โทสะทำให้เกิดวัฒนธรรมแห่งความเกลียดชัง และโมหะทำให้เกิดวัฒนธรรมแห่งความลุ่มหลง วัฒนธรรมเชิงลบทั้ง 3 อย่างนี้ทำให้เกิดลัทธิบริโภคนิยมและวัตถุนิยม กลายเป็นการแก่งแย่ง ช่วงชิง เบียดเบียนและสงคราม

ภาวะตื่นรู้เป็นแก่นของพระพุทธศาสนา มีความหมายครอบคลุม 2 ประเด็น คือ การตื่นจากอวิชชา คือ ความไม่รู้อันเป็นต้นเหตุของความเกลือกกลั้วในอกุศลมูล และการรู้ในอริยสัจ คือ ความจริงอันประเสริฐ หลักการของภาวะตื่นรู้ คือ การมีสติระลึกทันในสิ่งที่เกิดขึ้น กับการมีสัมปชัญญะรู้ตัวในทุกสภาวะที่เกิดขึ้น เมื่อบุคคลมีภาวะตื่นรู้จึงสามารถรู้เท่าทันและแก้ไขวัฒนธรรมแห่งความละโมบด้วยวัฒนธรรมแห่งการให้ แก้ไขวัฒนธรรมแห่งความเบียดเบียนด้วยวัฒนธรรมแห่งความเมตตา และแก้ไขวัฒนธรรมแห่งความลุ่มหลงด้วยวัฒนธรรมแห่งการเรียนรู้