การพัฒนาพลเมืองเชิงพุทธบูรณาการของหมู่บ้านสามขา อำเภอแม่ทะ จังหวัดลำปาง

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาแนวคิดทฤษฎีการพัฒนาพลเมืองตามบรรทัดฐานของ สังคมไทย 2) เพื่อศึกษาหลักพุทธธรรมที่เกื้อหนุนต่อการพัฒนาพลเมือง และ 3) เพื่อสังเคราะห์แนว จังหวัดลำปาง รูปแบบการ ทางการพัฒนาพลเมืองเชิงพุทธบูรณาการของหมู่บ้านสามขาอำเภอแม่ทะ วิจัยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพภาคเอกสารผสมภาคสนาม พื้นที่วิจัย คือ หมู่บ้านสามขา อำเภอแม่ทะ จังหวัดลำปาง โดยผู้ให้ข้อมูลสำคัญ คือ กลุ่มผู้นำชุมชน และกลุ่มปราชญ์ชาวบ้าน ได้แก่ พระสงฆ์ ผู้นำทางศาสนาวัฒนธรรม ผู้นำภูมิปัญญาท้องถิ่น และข้าราชการ จำนวน 12 คน ใช้วิธีคัดเลือกแบบ แบบเจาะจงตามคุณสมบัติ (Purposive Sampling) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยมี 2 ชนิด คือ 1) ศึกษา เอกสารที่เกี่ยวข้อง 2) สัมภาษณ์เชิงลึกแบบกึ่งโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) ผลการวิจัย พบว่า 1) แนวคิดทฤษฎีการพัฒนาพลเมืองตามบรรทัดฐานของ สังคมไทย การพัฒนาคุณภาพคนเป็นกลไกสำคัญในการสร้างคนให้มีความเป็นพลเมืองดีปฏิบัติตาม บรรทัดฐานของสังคม มีทัศนคติและค่านิยมที่ดีต่อสังคม มีความสุขดำรงชีวิตอยู่ร่วมกับผู้อื่นในสังคมได้ มีปัญญาและ มีศักยภาพพร้อมที่จะพัฒนาสังคมและประเทศชาติ ซึ่งความเป็นพลเมืองดีเป็นสิ่งสะท้อน ให้เห็นถึงคุณสมบัติพื้นฐานสำคัญของบุคคลในฐานะที่ทุกคนล้วนเป็นพลเมืองตามระบอบประชาธิปไตย โดยมีคุณสมบัติของความเป็นพลเมืองดีที่เหมาะสมกับสังคมศตวรรษที่ 21 2) หลักธรรมมงคลสูตรเป็น เป้าหมายการพัฒนาพลเมือง ได้แก่ (1) อัตตสัมมาปณิธิ ตั้งตนไว้ชอบ (2) วินโย จ สุสิกขิโต การมีระเบียบวินัย 3) อนากุลา จ กัมมันตา การทำงานไม่คั่งค้าง (4) อนวัชชานิ กัมมานิ การประกอบ อาชีพสุจริต (5) ญาตกานัญจ สังคโห การสงเคราะห์ญาติ (3) แนวทางการพัฒนาพลเมืองเชิงพุทธ บูรณาการของหมู่บ้านสามขา พบว่าสมาชิกในหมู่บ้านสามขาทุกคนมีสิทธิเท่าเทียมกัน มีการรับฟัง ความคิดเห็นซึ่งกัน สามารถพึ่งพาตนเองได้ ดำเนินชีวิตร่วมกับธรรมชาติอย่างอิงอาศัย มีกฎระเบียบ ของหมู่บ้านที่ผ่านการประชาคม