ึศึกษาวิธีการพึ่งพระรัตนตรัยตามหลักพระพุทธศาสนา

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ คือ (1) เพื่อศึกษาสภาพการณ์พึ่งพระรัตนตรัยของชาวพุทธ (2) เพื่อศึกษา
ลักษณะเด่นของพระรัตนตรัย (3) เพื่อศึกษาวิธีการพึ่งพระรัตนตรัยตามหลักพระพุทธศาสนา ใช้ระเบียบวิธีการวิจัย
เชิงเอกสาร (Documentary Research) ศึกษาข้อมูลชั้นปฐมภูมิ เอกสารชั้นทุติยภูมิ และรายงานวิจัยต่าง ๆ เก็บ
ข้อมูลจากการศึกษา ค้นคว้า และทบทวนไว้ในแนวคิด ทฤษฎี วิเคราะห์ข้อมูลแบบพรรณนา (Description) มี
แผนการเผยแพร่วิจัยผ่านการนำเสนอ หรือตีพิมพ์ในวารสาร หรือโปสเตอร์
การพึ่งพระรัตนตรัย พบว่า พระรัตนตรัยมีความสำคัญและจำเป็นในการทำอนุสติทั้งในชีวิตประจำวันและ
พิธีกรรม การทำวัตรสวดมนต์ ก่อนการสมาทานศีล จะกล่าวคำขอถึงพระรัตนตรัยว่าข้าพเจ้าขอถึงพระพุทธ พระ
ธรรม พระสงฆ์ว่าเป็นที่พึ่งครั้งที่ 1 สรณะครั้งที่ 2 ครั้งที่ 3 รวม 9 ครั้ง พระรัตนตรัยเป็นเสา 3 เสาค้ำยันสัมพันธ์
เป็นแกนของพระพุทธศาสนา สมัยพุทธกาล ใช้วิธีบรรพชาอุปสมบทด้วยไตรสรณคมน์ เช่น บรรพชาให้พระราหุล
กุมาร ปัจจุบันแม้ใช้วิธีญัตติจตุตถกรรมวาจาแล้วก็ตาม ก็จะคำขอไตรสรณคมน์ก่อน นอกจากนี้ชาวพุทธหวังพึ่งพระ
รัตนตรัยจากภูตผีปีศาจ สัตว์มีพิษ ภัยอันตราย และปรารถนาพ้นจากอบายภูมิหวังเข้าถึงสุคติโลก สวรรค์ด้วย
ลักษณะเด่นของเด่นของพระรัตนตรัย พบว่า พัฒนาการมาจากการตรัสรู้ของพระพุทธเจ้าที่ค้นพบพระ
ธรรม พระองค์แสดงรากฐานของพระพุทธศาสนาชื่อโอวาทปาฏิโมกข์แก่พระอรหันต์ที่ได้อภิญญา 6 จำนวน 1,250
องค์ เกิดผลลัพธ์ต่อมา โดยพระเจ้าพิมพิสาร พระราชาแห่งแคว้นมคธทรงเลื่อมในธรรมสร้างพระวิหารเวฬุวันถวาย
เจ้าชายเชตแห่งกรุงสาวัตถี ถวายพระเชตวันวิหาร นางวิสาขาแห่งกรุงสาวัตถี สร้างวิหารปุปพารามถวาย แม้หลัง
พุทธกาลแล้ว พระเจ้าอโศกมหาราชทรงเลื่อมใสในสามเณรนิโครธหันมาอุปถัมภ์บำรุงพระพุทธศาสนาสร้างสถูป
เจดีย์จำนวน 84,000 องค์ถวายไว้ทั่วอินเดียและทรงอุปถัมภ์สังคายนาครั้งที่ 3 เป็นสังคายนานานาชาติ แม้
พระมหากษัตริย์ไทยในฐานะพุทธมามกะทรงเลื่อมใสพระพุทธศาสนาสร้างวัดประจำรัชกาล มีบริบทเด่นชัดคือ
ไตรสิกขา เด่นชัดในการสื่อธรรมผ่านพุทธศิลปกรรม ประเพณี
วิธีการพึ่งพระรัตนตรัย พบว่า ชาวพุทธมีวิธีพึ่งความรู้ 3 ระดับ คือ (1) ความรู้ระดับข้อมูลผ่านประสาท
สัมผัส 5 และทางจิตใจ (2) ความรู้ระดับเหตุผล ความรู้ถึงที่มา เป้าหมาย และ (3) ความรู้ระดับปัญญา ความรู้ที่
สามารถกำจัดทุกข์ได้ สร้างวิธีเข้าถึงด้วยกิจกรรมทางศาสนาเช่น พิธีแต่งงาน กิจกรรมอุปสมบทหมู่ และสร้างวิธี
เข้าถึงด้วยความเชื่อมั่นในความเห็นที่ชอบ มีศรัทธาในศีล สมาธิ ปัญญา ไม่หวั่นไหวดังภูเขาศิลาแท่ง มีศรัทธาใน
ตถาคต มีศีลอันงดงาม มีปสาทะในพระสงฆ์ มีผลให้ผู้นั้นไม่ยากจนขัดสน เป็นชีวิตไม่โมฆะ พ้นจากอบาย เข้าถึงสุคติ
โลก สวรรค์