การอนุรักษ์และสืบสานงานศิลปะพื้นถิ่นลุ่มน้ำแม่ทา : กรณีศึกษาพระพุทธรูปปูนปั้นกลุ่มช่าง 1 ลุ่มน้ำทา จังหวัดลำพูน

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่องการอนุรักษ์และสืบสานงานศิลปะพื้นถิ่นลุ่มน้้าแม่ทา : กรณีศึกษาพระพุทธรูปปูนปั้นกลุ่มช่าง
ลุ่มน้ำทา จังหวัดลำพูน นี้เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา (1) ประวัติศาสตร์และประวัติความ
เป็นมาของกลุ่มชาติพันธุ์ไทยอง ทั้งสภาพทางสังคม วัฒนธรรม และเศรษฐกิจของชุมชน ในเขตลุ่มน้ำทา จังหวัด
ลำพูน (2) เพื่อศึกษารูปแบบพระพุทธรูปปูนปั้นและช่างในเขตลุ่มน้ำทา ตลอดจนกรรมวิธีการสร้าง ตลอดจนและ
สภาพปัญหาของช่างในพื้นที่ลุ่มน้ำทา จังหวัดลำพูน และ (3) เพื่อเสนอรูปแบบและวิธีการจัดการ การอนุรักษ์และสืบ
สานเผยแพร่มรดกทางวัฒนธรรมพระพุทธรูปปูนปั้น พุทธศิลป์กลุ่มช่างลุ่มน้ำทา จังหวัดลำพูน ให้บรรลุเป้าหมายได้
อย่างยั่งยืน ผลการศึกษาพบว่าประวัติศาสตร์ชุมชนพบว่าเป็นชุมชนชาวยองทั้งหมด รูปแบบพระพุทธรูปปูนปั้นที่เป็น
พระประธานในบริเวณลุ่มน้ำทา จ้านวน 45 หมู่บ้าน มีพุทธลักษณะที่โดดเด่น คือ พระพักตร์และพระวรกายสีขาว
พระพักตร์รูปไข่ พระเนตรมองต่ำ พระโขนงต่อกันเป็นปีกกา พระนาสิกโด่ง พระโอษฐ์บางสีแดง พระกรรณยาวลงมา
เกือบถึงพระอังสา พระนาสิกโด่ง เม็ดพระศกเล็กแหลม พระอุษณีษะกลมสูง พระรัศมีท้าเป็นรูปดอกบัวมีกลีบซ้อน
พระหัตถ์แสดงปางมารวิชัย พระหัตถ์ขวา คว่ำวางอยู่เหนือพระชานุขวา พระหัตถ์ซ้ายหงายวางอยู่เหนือพระเพลา
รูปแบบพระพุทธรูปปูนปั้นลุ่มน้ำทานี้ได้หลังปี พ.ศ. 2400 ได้รับความนิยมแพร่หลายไปทั่วจังหวัดลำพูน เชียงใหม่
ลำปาง และน่าน โดยกลุ่มช่างลุ่มน้ำทา หรือเรียกว่า “สล่าลำพูน” รูปแบบและวิธีการจัดการงานพุทธศิลป์ลุ่มน้ำทา
ในครั้งนี้คือ นำองค์ความรู้ในรูปแบบและวิธีการปั้นพระพุทธรูปเป็นสื่อในการเรียนรู้งานพุทธศิลป์ลุ่มน้ำทา อาทิ
หนังสือและสื่อออนไลน์สมัยใหม่ ซึ่งจะท้าให้เกิดการฟื้นฟูงานพุทธศิลป์และความยั่งยืนทางการศึกษาต่อไป