ศึกษาความเชื่อเรื่องเทวดาที่มีอิทธิพลต่อล้านนา

บทคัดย่อ

การศึกษาวิจัยเรื่อง ความเชื่อเรื่องเทวดาที่มีอิทธิพลต่อสังคมล้านนาโดยมีวัตถุประสงค์คือ 1) เพื่อศึกษาเทวดาในคัมภีร์พระไตรปิฎก 2) ศึกษาความเชื่อเรื่องเทวดาในสังคมล้านนา 3) เพื่อวิเคราะห์ อิทธิพลความเชื่อเรื่องเทวดาที่มีต่อสังคมล้านนา โดยศึกษาข้อมูลจากตำราวิชาการทางพระพุทธศาสนา รวมถึงสัมภาษณ์จากผู้ทรงคุณวุฒิ

เท ผลจากการศึกษาพบว่าเทวดาตามความหมายในทางพระพุทธศาสนา ก็คือ ผู้ที่อาศัยอยู่ใน วโลก เทวดาผู้ชายคือเทพบุตร เทวดาผู้หญิงคือ เทพธิดา อาศัยอยู่ในชั้นสวรรค์มี 6 ชั้น จึงมีชื่อเรียกว่า ฉกามาพจร ซึ่งมีความหมายถึง ภพภูมิที่ยังติดอยู่ในบ่วงกามตัณหา ยังมีความอยาก ความใคร่ มีการจุติ เกิด ดับ คล้ายปุถุชนเหมือนดังโลกมนุษย์ และนอกจากนั้นในทางพระพุทธศาสนายังสามารถแบ่งแยก และนอกจากนั้นในทางพระพุทธศาสนายังสามารถแบ่งแยก ย่อยลงไปเป็นอีก 3 ประเภทคือ สมมุติเทพ อุบัติเทพ และวิสุทธิเทพ โดยการอุบัติขึ้นมาของเทวดานั้น เกิดมาจาก ผลบุญที่ได้เพียรกระทำสั่งสมเอาไว้ และอาศัยคุณธรรมเบื้องต้น คือ หิริ โอตตัปปะ นำพา ให้ไปเกิดบนสรวงสวรรค์ชั้นต่างๆ ได้เสวยทิพย์สมบัติของเทวดา แต่กระนั้นเทวดาก็สามารถจุติดับลง จากภพสวรรค์ได้เช่นกัน หากหมดบุญหรืออายุขัยในเทวโลกลงแล้ว

ในสังคมไทยมีความเชื่อเรื่องเทวดามาจากวิวัฒนาการของความเชื่อทางจิตวิญญาณใน ธรรมชาติ ก่อให้เกิดคติความเชื่อในการนับถือ ผีสาง นางไม้ เทวดา สอดคล้องกับหลักการปฏิบัติในทาง ลัทธิความเชื่อดั้งเดิม อิทธิพลของศาสนาพราหมณ์ฮินดู และอิทธิพลของพระพุทธศาสนา สำหรับใน ล้านนานั้นเทวดาได้มีอิทธิพลทาง ด้านต่างๆ คือ 1. ด้านประเพณีและพิธีกรรม เช่น การขึ้นท้าวทั้ง 4 เป็นต้น 2. ด้านวรรณกรรม เช่น ชาดกคาถา คำเวนทาน 3. ด้านศิลปกรรม เช่น งานจิตกรรมฝาผนัง ประติมากรรมปูนปั้น เป็นต้น 4. ด้านความศรัทธา เช่น การบนบานและการขอพร เป็นต้น