ศึกษาวิเคราะห์พิธีกรรมการสะเดาะเคราะห์แบบเขาวงกตของชาวพุทธอำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาความเชื่อเกี่ยวกับอายุและการสะเดาะเคราะห์ในพระพุทธศาสนาเถรวาท2)เพื่อศึกษาพิธีกรรมการสะเดาะเคราะห์แบบเขาวงกตของชาวพุทธอำเภอเมืองสุรินทร์จังหวัดสุรินทร์3)เพื่อวิเคราะห์อิทธิพลและวิธีสืบสานและอนุรักษ์ความเชื่อเกี่ยวกับการสะเดาะเคราะห์แบบเขาวงกตของชาวพุทธอำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์

ผลการศึกษาพบว่า

พระพุทธศาสนาเถรวาทมีพิธีกรรมการต่ออายุเพื่อให้มีชีวิตยืนยาว ปรากฏอยู่ในธรรมบทเรื่องอายุวัฒนกุมาร ที่พระพุทธเจ้าทรงเป็นประธานในการเจริญพุทธมนต์ในพิธีกรรมนี้ จะเห็นได้ว่าใน เรื่องของอายุวัฒนกุมารนั้นการต่ออายุในพระพุทธศาสนาก็คือการทำบุญ การเจริญพุทธมนต์นั่นเอง จากเรื่องดังกล่าวทำให้ชาวพุทธมีความเชื่อว่าการ ทำบุญและเจริญพุทธมนต์บทใดบทหนึ่งสามารถทำให้มีชีวิตที่ดีขึ้นหรือมีอายุยืนยาวขึ้น

พิธีกรรมสะเดาะเคราะห์ต่ออายุแบบเขาวงกตของประชาชนอำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์นั้น เรียกอีก อย่างหนึ่งว่าพิธีมหาบังสุกุล เป็นการทำบุญใหญ่ทำแล้วได้บุญมากได้อานิสงส์มาก เป็นการตอบแทนบุญคุณของพ่อแม่ ครอบครัวที่จะทำพิธีแบบนี้ได้ต้องมีศรัทธาในพระพุทธศาสนามีทุนทรัพย์พอสมควร เพราะต้องเตรียมวัสดุอุปกรณ์ และเครื่องไทยทานมาก มีการทำโรงพิธี โยงด้ายสายสิญจ์ทำเป็นทางเดินเหมือนเขาวงกต โดยเตรียมเครื่องไทยทาน และให้พ่อแม่ผู้สูงอายุอยู่ในโรงพิธี ทำปะรำที่นั่งของพระสงฆ์ไว้ด้านนอก มีการนิมนต์พระสงฆ์มาเจริญพุทธมนต์ มี เทศน์ 3 หรือ 2 ธรรมมาสน์ จากนั้นเวลาประมาณเที่ยงคืนจึงนิมนต์พระสงฆ์ที่มีอายุพรรษามากเป็นพระที่ประชาชน เคารพนับถือเดินไปตามเส้นทางเขาวงกตที่ทำไว้ เพื่อให้ท่านพิจารณาบังสุกุลไทยทานที่เตรียมไว้

จากความเชื่อเกี่ยวกับการการเจริญพุทธมนต์การทำบุญแล้วจะทำให้มีชีวิตหรือมีอายุยืนที่ปรากฏอยู่ใน ธรรมบทในสมัยพุทธกาล ได้มีอิทธิพลต่อความเชื่อของชาวพุทธในยุคหลัง ประชาชนอำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัด สุรินทร์ได้รับแนวคิดดังกล่าว จึงมีความเชื่อว่าการทำบุญ การนิมนต์พระมาเจริญพุทธมนต์เป็นการสะเดาะเคราะห์ต่ออายุได้ จึงทำให้มีพิธีกรรมสะเดาะเคราะห์ต่ออายุแบบเขาวงกตขึ้น ซึ่งในสมัยโบราณพิธีกรรมดังกล่าวเป็นที่นิยมของ ของชาวพุทธจังหวัดสุรินทร์มาก แต่ปัจจุบันนี้พิธีกรรมนี้ได้ลดความนิยมลงไป เพราะพิธีกรรมนี้ต้องใช้เวลามากใช้ทุน ทรัพย์มาก