การจัดการสุขภาวะเชิงพุทธของผู้สูงอายุในเขตภาคเหนือ

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาบทบาทของพระสงฆ์ในการส่งเสริมสุขภาวะผู้สูงอายุในเขตภาคเหนือ2) ศึกษากระบวนการจัดการสุขภาวะเชิงพุทธ 3) ศึกษาผลการจัดการสุขภาวะเชิงพุทธของพระสงฆ์ในเขตภาคเหนือการวิจัยครั้งนี้เป็นการศึกษาเชิงสำรวจ เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามและการสนทนากลุ่ม ในจังหวัด แพร่ ลำปาง สุโขทัย และอุตรดิตถ์ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบน มาตรฐานและการหาค่าความสัมพันธ์ โดยใช้การวิเคราะห์ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ ผลการสัมภาษณ์ใช้วิธีการ บรรยายผลการวิจัย พบว่า

1. บทบาทของพระสงฆ์ในการส่งเสริมสุขภาวะผู้สูงอายุในเขตภาคเหนือ โดยรวมอยู่ในระดับมากทุกด้าน จากการสัมภาษณ์พบว่า พระสงฆ์มีบทบาทในด้านการสนับสนุนสถานที่ในการจัดกิจกรรม เป็นพระวิทยากรให้ความรู้ การปลูกฝังผ่านคำสอนทางพระพุทธศาสนา เพื่อนำความสุขสู่ผู้สูงอายุ

2. กระบวนการจัดการสุขภาวะเชิงพุทธ โดยรวมอยู่ในระดับมากทุกด้าน จากการสัมภาษณ์ พบว่า ผู้ที่ ทำงานจะมีจิตอาสาในการทำงานร่วมกัน โดยอาศัยอาศัยพื้นฐานความเชื่อและศรัทธาในพระพุทธศาสนาในการ ทำงาน เนื่องจากผู้สูงอายุส่วนใหญ่ใช้วัดเป็นสถานที่ประชุมและ แลกเปลี่ยนเรียนรู้ รวมถึงการทำกิจกรรมทาง พระพุทธศาสนาร่วมกันอย่างสม่ำเสมอ

3. ผลการจัดการสุขภาวะเชิงพุทธของพระสงฆ์ในเขตภาคเหนือ ด้านสุขภาพร่างกาย ด้านสุขภาพจิต ด้าน สังคม และด้านสิ่งแวดล้อม โดยรวมอยู่ในระดับมากทุกด้าน จากการสนทนากลุ่ม พบว่า พระสงฆ์มีบทบาทสำคัญใน การผลักดันกิจกรรมของผู้สูงอายุ มีกิจกรรมภายในวัด ร่วมมือกับหน่วยงานภาครัฐและเอกชน เพื่อจัดการสังคม ผู้สูงอายุให้มีความรู้อย่างยั่งยืน ผ่านหลักสูตรสำหรับผู้สูงอายุซึ่งได้นำหลักคำสอนทางพระพุทธศาสนามาประยุกต์ใช้ ในการเรียนรู้ ได้แก่ หลักภาวนา 4 กายภาวนา สีลภาวนา จิตภาวนา และปัญญาภาวนา