ศึกษาวิเคราะห์เปรียบเทียบการดำรงชีพตามหลักปัจจัยสี่ทางพระพุทธศาสนากับเกษตรกรรมยั่งยืน

##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

ทวีวรรณ วรรณทวี

บทคัดย่อ

วิทยานิพนธ์นี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาเป้าหมาย หลักการ และวิธีการดำรงชีพตามหลักปัจจัยสี่ทาง พระพุทธศาสนา เป้าหมาย หลักการ และวิธีการดำรงชีพตามหลักเกษตรกรรมยั่งยืน และเพื่อเปรียบเทียบการดำรง ชีพตามหลักปัจจัยสี่ทางพระพุทธศาสนากับหลักเกษตรกรรมยั่งยืน โดยศึกษาข้อมูลจากคัมภีร์พระไตรปิฎกฉบับ ภาษาไทย เอกสาร ผลงานวิชาการ และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง จากนั้นจึงนำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์ สังเคราะห์


ผลการศึกษาพบว่า การดำรงชีพตามหลักปัจจัยสี่ทางพระพุทธศาสนา มีเป้าหมายสองระดับคือระดับสามัญ (โลกียะ) เพื่อบำบัดทุกข์ตามอาการทางกาย และระดับสูงสุด (โลกุตระ)เพื่อบำบัดทุกข์ตามอาการทางใจ ทำความสิ้น ไปแห่งอาสวะที่ต้องละด้วยการใช้สอยตั้งอยู่บน 3 หลักการ คือหลักละชั่วในการดำรงชีพตามหลักปัจจัยสี่ หลักทำดีใน การดำรงชีพตามหลักปัจจัยสี่และหลักชำระจิตใจในการดำรงชีพตามหลักปัจจัยสี่ มีวิธีการตั้งอยู่บนหลัก มัชฌิมาปฏิปทา คือ ความรู้จักประมาณและการพิจารณาโดยแยบคาย


การดำรงชีพตามหลักเกษตรกรรมยั่งยืน มีเป้าหมายสองระดับ คือ ระดับสามัญ ผลผลิตที่ได้จากการเกษตร เพื่อความผาสุกและความอยู่รอดของสังคมโลกโดยรวมและระดับสูงเพื่อความเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ อยู่บน 3 หลักการ ร่วม คือ เพื่อความยั่งยืนด้านเศรษฐกิจ ความยั่งยืนด้านสิ่งแวดล้อม และความยั่งยืนด้านสังคมมีวิธีการไม่เฉพาะ ตายตัว อยู่ที่ความเหมาะสม บนวิธีคิดแบบองค์รวม เชื่อมโยง เกื้อกูล สมดุลกับบริบทอื่นๆ ระหว่างคน พืช สัตว์ และ ธรรมชาติ


เปรียบเทียบ 3 ด้าน ของการดำรงชีพตามหลักปัจจัยสี่ทางพระพุทธศาสนากับเกษตรกรรมยั่งยืน 1)เป้าหมายระดับสามัญไม่ต่างกัน คือ มีเป้าหมายให้ได้ผลผลิตในการดำรงชีพเพื่อใช้สอยบำบัดทุกข์ตามอาการทางกาย เป้าหมายระดับสูงต่างกัน คือทางพระพุทธศาสนา การใช้สอยปัจจัยสี่ในการดำรงชีพมีเป้าหมายเพื่อความสิ้นไปแห่ง อาสวะ ส่วนเกษตรกรรมยั่งยืนมีเป้าหมายการดำรงชีพเพื่อความเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ มิได้เพื่อความสิ้นไปแห่งอาสวะ 2)หลักการ เหมือนกัน คือ ตั้งอยู่บนหลักละชั่วและหลักทำดี ต่างกันทางพระพุทธศาสนาเป็นหลักสำหรับการดำรงชีพ


เพื่อการพัฒนาร่างกายและจิตใจตามคติทางศาสนาเกษตรกรรมยั่งยืนเป็นหลักการที่องค์การสหประชาชาติกำหนดขึ้น เพื่อพัฒนาการเกษตร 3)วิธีการ เหมือนกัน คือ เป็นไปตามความพอประมาณ ความเหมาะสม ที่ได้จากการประมาณ และการพิจารณา ต่างกัน คือทางพระพุทธศาสนาเป็นวิธีการที่มาจากคำสอนด้านศาสนา อยู่ในรูปของหลักธรรม การ ดำเนินตามวิธีการต้องอาศัยความเข้าใจในตนของผู้ปฏิบัติ ในวิธีการ(หลักธรรม) และในความเป็นจริงของสิ่งนั้นๆ ซึ่ง ในที่นี้หมายถึงปัจจัยสี่เกษตรกรรมยั่งยืนเป็นวิธีการที่มีจุดเริ่มจากความต้องการมีชีวิตรอดของคน พัฒนาและสืบต่อใน รูปของภูมิปัญญาสู่ศิลปะวิทยาตามยุคสมัย การดำเนินตามวิธีการให้ความสำคัญในสิ่งที่สำคัญเกี่ยวกับการเกษตรเป็น เบื้องต้นแล้วเชื่อมโยงสู่บริบทอื่นในระบบทั้งมวลที่ข้องเกี่ยวสัมพันธ์กัน


 

##plugins.themes.bootstrap3.article.details##

ส่วน

บทความวิจัย

การอ้างอิง

ก.ข้อมูลปฐมภูมิ

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.พระไตรปิฎกภาษาไทยฉบับมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2539.

ข. ข้อมูลทุติยภูมิ

(1) หนังสือ :

วัดหนองป่าพง อุบลราชธานี คู่มือทำวัตรสวดมนต์แปล. พิมพ์ครั้งที่ 13. อุบลราชธานี : วิทยาออฟเซทการพิมพ์, 2551.

เจษฎา ทองรุ่งโรจน์.มหาตมา คานธี ชีวิตและความคิด. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์ บริษัท สำนักพิมพ์แสงดาว จำกัด, 2554.

พันธ์จิตต์ สีเหนี่ยง.การส่งเสริมเกษตรยั่งยืน.นครปฐม : มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน, 2556.

(2) สื่อออนไลน์ :

พระไพศาล วิสาโล.วิถีพุทธวิธีไทในยุคบริโภคนิยม. [ออนไลน์]. แหล่งที่มา : http://www.visalo.org/article/budVitheeBudVitheeThai.htm[10 กุมภาพันธ์ 2558].

วีกิพีเดีย สารานุกรมเสรี.เกษตรกรรม. [ออนไลน์]. แหล่งที่มา : https://th.wikipedia.org/wiki/ [10 กุมภาพันธ์ 2560].

สำนักงานสถิติแห่งชาติ, คนไทยมีรายได้แตกต่างกันแค่ไหน, [ออนไลน์]. แหล่งที่มา : http://service.nso.go.th/nso/nsopublish/citizen/news/news_income.jsp [22 ส.ค.2560].