การศึกษาแนวคิดทางพระพุทธศาสนาในเจดีย์เมืองเชียงแสน
##plugins.themes.bootstrap3.article.main##
บทคัดย่อ
การศึกษาวิจัยครั้งนี้เป็นการเก็บรวบรวมข้อมูลและใช้วิธีการสัมภาษณ์ มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาแนวคิดพุทธศิลปะสมัยเชียงแสน 2) เพื่อศึกษาประวัติความเป็นมาเจดีย์สมัยเชียงแสน 3) เพื่อวิเคราะห์แนวคิดการบูชาเจดีย์เมืองเชียงแสน และ 4) เพื่อวิเคราะห์พุทธจักรวาลที่ปรากฏในเจดีย์เมืองเชียงแสน เป็นการวิจัยแบบผสมผสานทั้งวิจัยในเชิงเอกสาร และการวิจัยเชิงคุณภาพในภาคสนาม โดยใช้วิธีวิทยาวิจัยการแบบผสมผสาน มุ่งเน้นการสัมภาษณ์และประชุมกลุ่มย่อย ร่วมกับผู้ที่ทำงานและเกี่ยวข้องด้านโบราณคดีประวัติศาสตร์ ตัวแทนคณะสงฆ์ ประชาชนที่เป็นกลุ่มผู้ที่สนใจงานพุทธศิลปกรรมในพื้นที่ เพื่อให้เห็นแนวคิด หลักการ รูปแบบ แนวคิดทางพระพุทธศาสนาที่ปรากฏในเจดีย์เมืองเชียง และนำข้อมูลที่ได้จากกระบวนการวิจัย มาเรียบเรียงข้อมูลและเขียนงานวิจัย พร้อมทั้งวิเคราะห์ข้อมูลในส่วนต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง แล้วจึงสรุปผลเพื่อเขียนงานวิจัยให้ตรงตามวัตถุประสงค์
ผลการวิจัยพบว่า แนวคิดพุทธศิลปะสมัยเชียงแสนนั้น เป็นศิลปะแบบเมืองเชียงแสน เชื่อว่าเป็นเมืองที่รุ่งเรือง เป็นศูนย์กลางแห่งความรุ่งเรืองด้านศิลปะและวัฒนธรรมในเขตภาคเหนือของไทยมาก่อน ในด้านสถาปัตยกรรมด้านเจดีย์นั้น มี 2 รูปแบบ กล่าวคือ 1) เจดีย์รูปแบบทรงปราสาท และ 2) เจดีย์ทรงระฆังแบบล้านนา การสร้างเจดีย์เป็นการนำพระบรมสารีริกธาตุไว้สักการบูชา จะนำสิริมงคลมาสู่ชีวิต เจดีย์เปรียบดังองค์พระพุทธเจ้า เป็นศูนย์กลางจักรวาลตามคติพุทธจักรวาล มีฐานะที่เหนือกว่าพระอินทร์และจตุโลกบาล ดังนั้น รูปแบบแผนผังของวัด จึงกำหนดให้เจดีย์เป็นส่วนสำคัญของวัด เรียกว่า เจดีย์ประธาน เจดีย์ยังเทียบได้กับเขาพระสุเมรุศูนย์กลางของจักรวาล มีเขาสัตตบริภัณฑ์เป็นบริวารล้อมรอบอยู่ 7 ชั้น มีมหาทวีปทั้ง 4 อยู่รอบนอกในแนวแกนทิศหลัก การสร้างเมืองจึงนิยมให้เจดีย์ในวัดเป็นศูนย์กลางของเมือง
##plugins.themes.bootstrap3.article.details##
ส่วน
การอ้างอิง
โฆษิต ปั้นเปี่ยมรัษฎ์. (2536). การพัฒนาประเทศไทย: แนวคิดและทิศทาง. กรุงเทพมหานคร :
ประเวศ วะสี. (2542). ยุทธศาสตร์ชาติเพื่อความเข้มแข็งทางเศรษฐกิจ สังคมและศีลธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 6. กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์หมอชาวบ้าน.
พรรณวลัย คีรีวงศ์วัฒนา. (2555). การจัดการทรัพยากรทางวัฒนธรรม: การอนุรักษ์จิตรกรรมฝาผนังในภาคตะวันออก. วารสารการศึกษาและพัฒนาสังคม. ปีที่ 8. ฉบับที่ 1 : 323.
พระธรรมปิฎก (ป.อ.ปยุตโต). (2539). การพัฒนาที่ยั่งยืน. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร:
วุฒิชาติ สุนทรสมัย และ ปิยะพร ธรรมชาติ. (2559). รูปแบบการท่องเที่ยวชุมชนเชิงสุขภาพของจังหวัดปราจีนบุรี เพื่อการพัฒนาเครือข่ายวิสาหกิจชุมชนอย่างยั่งยืน. วารสารสมาคมนักวิจัย. ปีที่ 21 ฉบับที่ 3. กันยายน – ธันวาคม : 167.
ศราวุฒิ ใจอดทน. (2559). แนวทางการพัฒนากายภาพเพื่อเพิ่มศักยภาพแหล่งการท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์ ตำบลโคราช อำเภอสูงเนิน จังหวัดนครราชสีมา. ทุนวิจัยจากสำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ : มหาวิทยาลัยราชภัฏราชสีมา.
สายันต์ ไพรชาญจิตร. (2548). กระบวนการโบราณคดีชุมชน: การวิจัยเชิงปฏิบัติการการพัฒนาแบบมีส่วนร่วมเพื่อเสริมสร้างความสามารถชุมชนท้องถิ่นในการบริหารจัดการทรัพยากรทางวัฒนธรรมในจังหวัดน่าน. ภาควิชาพัฒนาชุมชน คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ : โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สายันต์ ไพรชาญจิตร. (2548). การจัดการโบราณสถาน โบราณวัตถุศิลปวัตถุ และพิพิธภัณฑสถานโดยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. นนทบุรี : ศูนย์การพิมพ์แก่นจันทร์.
สายันต์ ไพรชาญจิตร. (2558). การจัดการโบราณสถาน โบราณวัตถุศิลปวัตถุ และพิพิธภัณฑสถานโดยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. กรุงเทพมหานคร : บริษัท ศูนย์การพิมพ์แก่นจันทร์ จำกัด.
สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. (2554). ชุดความรู้ด้านการอนุรักษ์ พัฒนาและบริหารจัดการเมืองเก่า เล่มที่ 1 ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับเมืองเก่าในประเทศไทย. กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. (เอกสารอันสำเนา).
สำนักวิชาการ สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. (2556). พุกาม : เส้นทางสู่มรดกโลก. กรุงเทพมหานคร : สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.
สิทธิชัย ตันศรีสกุล. (2550). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการพัฒนาชุมชนยั่งยืน กรณีศึกษาองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จังหวัดมหาสารคาม.
สุนีย์ ทองจันทร์ และคณะ. (2556). ปัญหาการบังคับใช้กฎหมายในการบริหารจัดการโบราณสถาน โบราณวัตถุ และสถานที่ศักดิ์สิทธิ์: ศึกษากรณีเกาะเมืองจังหวัดพระนครศรีอยุธยา. รายงานการวิจัย. กรุงเทพมหานคร : สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา.
สุมาลี สันติพลวุฒิและคณะ. (2545). แนวทางในการวางแผนระดับชุมชนเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนกรณีศึกษาตำบลเขาสามยอดและตำบลชอนน้อย. รายงานการวิจัยภายใต้โครงการจัดตั้งวิทยาเขตลพบุรี มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์เสนอต่อสถาบันวิจัยและพัฒนาแห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ กรุงเทพมหานคร.
สุวิภา จำปาวัลย์และธันยา พรหมบุรมย์. (2558). แนวทางการพัฒนาศักยภาพและการบริหารจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชนมีส่วนร่วมเชิงประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมในตำบลบ้านเรือน อำเภอป่าซาง จังหวัดลำพูน. รายงานการวิจัย. เชียงใหม่ : สถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
เสรี พงศ์พิศ. บรรณาธิการ. (2542). เศรษฐกิจชุมชน : ทางเลือกเพื่อทางรอดสังคมไทย. กรุงเทพฯ : อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง.
เสาวลักษณ์ สมสุข. (2550). ศึกษาการฟื้นฟูชุมชน : ยุทธศาสตร์การสร้างทุนในสังคม กรณีศึกษาตำบลต้นแบบ อำเภอพัฒนานิคม จังหวัดลพบุรี.
Cernea. Michael and others. Putting People First : Sociological Variables in Development Projects. Baltimore : The Johns Hopkins University Press. 1991.
DuBrin. A. J. (1994). Essentials of management. New York. NY: South-Western College. (1995). Leadership: Research findings. practice. and skills. Boston: Houghton Mifflin.
Dessler. G. (2004). Management. principles and practices for tomorrow’s leaders. New Jersey: Pearson Education.
Kinichi. A.. & Kreitner. R. (2003). Organizational behavior (5th ed.). Boston Burt Ridge. IL: McGraw Hill Irwin.
Mescon. M. A.. & Khedouri. F. (1985). Management. individual and organizational effectiveness (2nd ed.). New York: Harper & Row.
Robbins. S. P.. Bergman. R.. & Stagg. I. & Coulter. M. (2006). Management (4th ed.). Australia: Pearson Education Australia.
UN Documents: 1987. Gathering a Body of Global Agreements has been compiled by the NGO Committee on Education of the Conference of NGOs from United Nations.(http://www.stou.ac.th/ สืบเมื่อวันที่ 5 ธันวาคม 2559)