การศึกษาประเพณีการปฏิบัติธรรมในวันพระของชาวพุทธล้านนา

บทคัดย่อ

การศึกษาวิจัยเรื่องประเพณีการปฏิบัติธรรมในวันพระของชาวพุทธในล้านนา มีวัตถุประสงค์ ได้แก่ (1) เพื่อศึกษาการปฏิบัติธรรมของพุทธศาสนิกชนในพระพุทธศาสนา (2) เพื่อศึกษาประเพณีการปฏิบัติธรรมในวันพระของชาวพุทธในล้านนา และ (3) เพื่อวิเคราะห์ประเพณีการปฏิบัติธรรมในวันพระของชาวพุทธในล้านนา การศึกษาวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพเป็นการค้นคว้าข้อมูลจากเอกสาร และการเก็บข้อมูลภาคสนาม

ผลการวิจัยพบว่า (1) การปฏิบัติธรรมของพุทธศาสนิกชนในพระพุทธศาสนา มีประวัติความเป็นมาตั้งแต่สมัยพุทธกาล เป็นการปฏิบัติธรรมโดยนำมาใช้ให้เกิดประโยชน์ในชีวิตจริง ทำให้เป็นชีวิตที่ดีมีความสุข การปฏิบัติได้จัดวางไว้เป็นหลักธรรมเรียกว่าไตรสิกขา คือการปฏิบัติตามหลักสติปัฏฐาน 4 (2) การปฏิบัติธรรมในวันพระ คือการนอนวัดจำศีล หรือถืออุโบสถศีลนิยมทำกันเป็นประเพณีทุกวันพระขึ้นหรือแรม 8 ค่ำ 15 ค่ำ มีรูปแบบการปฏิบัติธรรม ประกอบด้วย การเจริญสมาธิภาวนา และการสวดมนต์ทั่วไป (3) ด้านวิเคราะห์ประเพณีการปฏิบัติธรรมในวันพระของชาวพุทธในล้านนา พบว่าการปฏิบัติธรรมในพระพุทธศาสนา เรียกว่าภาวนาหรือกัมมัฏฐาน มีอยู่ 2 แบบ คือ 1) สมถภาวนา การอบรมใจให้สงบขั้นสมาธิ และ 2) วิปัสสนาภาวนา