การจัดการขยะมูลฝอยตามหลักพุทธธรรมของประชาชน เทศบาลตำบลทุ่งหัวช้าง อำเภอทุ่งหัวช้าง จังหวัดลำพูน

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาการก่อเกิดและการพัฒนาการจัดการขยะมูลฝอยของประชาชนเทศบาลตำบลทุ่งหัวช้าง อำเภอทุ่งหัวช้าง จังหวัดลำพูน 2) เพื่อศึกษาการจัดการขยะมูลฝอยของประชาชนเทศบาลตำบลทุ่งหัวช้าง อำเภอทุ่งหัวช้าง จังหวัดลำพูน และ 3) เพื่อศึกษาแนวทางการจัดการขยะมูลฝอยตามหลักพุทธธรรมของประชาชนเทศบาลตำบลทุ่งหัวช้าง อำเภอทุ่งหัวช้าง จังหวัดลำพูน เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) ศึกษาจากการสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth Interview) ผู้วิจัยเลือกผู้ให้สัมภาษณ์ 15 รูป/คน จากกลุ่มผู้ที่ให้ข้อมูลสำคัญ (Key Informants) คือ กลุ่มที่ 1 ผู้มีคุณลักษณะเป็นบุคคลที่มีความรู้ ความเข้าใจและมีประสบการณ์ตรงในการดำเนินงานของการจัดการขยะมูลฝอย จำนวน 10 คน กลุ่มที่ 2 นักวิชาการทางพระพุทธศาสนา จำนวน 1 ท่าน และกลุ่มที่ 3 ข้าราชการและประชาชนในพื้นที่ จำนวน 4 คน

ผลการวิจัยพบว่า 1. การก่อเกิดและการพัฒนาการจัดการขยะมูลฝอยของประชาชนเทศบาลตำบลทุ่งหัวช้าง อำเภอทุ่งหัวช้าง จังหวัดลำพูน เกิดจากบทบาทหน้าที่ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ต้องปฏิบัติตามพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535 และบทบัญญัติที่เกี่ยวข้องในพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. 2535 ประกอบกับการขยายตัวของความเจริญทางเศรษฐกิจ ร้านค้า ตลาดสด ส่งผลต่อการเพิ่มขึ้นของขยะอย่างต่อเนื่อง และส่งกระทบต่อคุณภาพชีวิตของประชาชน เทศบาลตำบลทุ่งหัวช้างจึงเริ่มการรณรงค์อบรมให้ความรู้แก่ประชาชนในชุมชนเรื่องการจัดการขยะอย่างถูกวิธี โดยจัดทำโครงการการจัดการขยะมูลฝอยในเขตเทศบาลตำบลทุ่งหัวช้าง ในปีงบประมาณ 2558 และดำเนินกิจกรรมอย่างต่อเนื่องในปีงบประมาณ 2559 เพื่อให้ประชาชนได้รับความรู้ในการจัดการกับขยะที่ถูกวิธี มีจิตสำนึกที่ดีในการรักษาความสะอาด

1. 
   

   การจัดการขยะมูลฝอยของประชาชนเทศบาลตำบลทุ่งหัวช้าง อำเภอทุ่งหัวช้าง จังหวัดลำพูน พบว่า มีการคัดแยกขยะภายในครัวเรือนก่อนนำขยะส่งให้รถขนขยะไปยังสถานที่กำจัดขยะ โดยใช้ถุงขยะสีดำกับถุงขยะสีแดง ถุงสีดำใช้ใส่ขยะประเภทเศษใบไม้ และขยะพลาสติก ซึ่งเศษใบไม้จะถูกคัดแยกออกไปหมักเป็นปุ๋ย และส่วนที่เป็นขยะพลาสติกจะถูกคัดแยกแล้วนำไปจัดจำหน่าย นำรายได้คืนสู่ครัวเรือน สำหรับถุงสีแดงใช้บรรจุประเภทขยะอันตรายนั้น ทางเทศบาลจะเป็นผู้นำไปจัดการอย่างถูกวิธี โดยไม่ให้เกิดสารพิษตกค้างแล้วส่งผลกระทบต่อสภาพแวดล้อมภายในชุมชน ส่วนปัญหาที่พบคือ ประชาชนส่วนใหญ่ยังขาดความรู้ ขาดความเข้าใจ ขาดจิตสำนึก และความตระหนักในเรื่องการจัดการกับขยะที่ถูกวิธี ทั้งนี้ เกิดจากโครงการจัดการขยะมีประชาชนเข้าร่วมโครงการไม่สำเร็จตามเป้าหมายที่ตั้งไว้ คือ ร้อยละ 80 ของจำนวนครัวเรือนทั้งหมด มีครัวเรือนเข้าร่วมเพียงร้อยละ 28 เท่านั้น ดังนั้น เทศบาลตำบลทุ่งหัวช้างต้องรีบเร่งการแก้ไขปัญหาดังกล่าวนี้ ด้วยการประชาสัมพันธ์เชิงรุกให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมในการจัดการขยะให้ครบตามเป้าหมาย

   
   


2. 
   

   แนวทางการจัดการขยะมูลฝอยตามหลักพุทธธรรมของประชาชนเทศบาลตำบลทุ่งหัวช้าง อำเภอทุ่งหัวช้าง จังหวัดลำพูน ด้วยหลักอิทธิบาท 4 ด้านฉันทะนั้น ควรส่งเสริมความรู้ให้ประชาชนได้ตระหนักถึงความสำคัญของการรักษาสภาพแวดล้อม จนกระทั่งเกิดความพึงพอใจที่จะจัดการขยะด้วยตนเอง ด้านวิริยะ ควรส่งเสริมให้ประชาชนมีความมุ่งมั่น มีความเพียรต่อการจัดการขยะ ด้านจิตตะ คือหมั่นกระตุ้นเตือนให้ชุมชนเกิดจิตสำนึกรักชุมชน ให้ทราบถึงเป้าหมายของการจัดการขยะ สร้างแรงจูงใจ และให้ขวัญกำลังใจแก่ผู้ปฏิบัติ ด้านวิมังสา คือ หมั่นตรวจสอบระบบการจัดการขยะ รับฟังความคิดเห็นของประชาชนแล้วนำข้อบกพร่องต่าง ๆ มาปรับปรุงแก้ไข