การพัฒนาสุขภาวะตามหลักพุทธธรรมของบุคลากรเรือนจำจังหวัดลำพูน

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ คือ  1) เพื่อศึกษาระดับความคิดเห็นเกี่ยวกับการพัฒนาสุขภาวะ
ของบุคลากรของเรือนจำจังหวัดลำพูน 2) เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการพัฒนาสุขภาวะของ
บุคลากรของเรือนจำจังหวัดลำพูนกับหลักภาวนา 4 3) เพื่อเสนอแนวทางการพัฒนาสุขภาวะของ
บุคลากรของเรือนจำจังหวัดลำพูนตามหลักภาวนา 4 การศึกษาวิจัยครั้งนี้  ดำเนินการตามระเบียบ
วิจัยแบบผสม (Mixed  Methods  Research)  โดยเป็นการวิจัยเชิงปริมาณ และการวิจัยเชิงคุณภาพ 
เจ้าหน้าที่เรือนจำจังหวัดลำพูน  จำนวน 107 คน  และการวิจัยเชิงคุณภาพ จำนวน 10 รูปหรือคน ด้วย
การสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญและใช้เทคนิคการวิเคราะห์เนื้อหาประกอบบริบท 

ผลการวิจัยพบว่า 

1) ความคิดเห็นเกี่ยวกับการพัฒนาสุขภาวะของบุคลากรของเรือนจำจังหวัดลำพูน โดย
ภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด เมื่อพิจารณาเป็นรายด้านพบว่า ประสิทธิภาพในมิติของกายภาวนา 
และ ประสิทธิภาพในมิติของปัญญาภาวนา มีระดับมากที่สุด รองลงมาคือ ประสิทธิภาพในมิติของศีล
ภาวนา และจิตภาวนามีระดับมาก  

2) ความสัมพันธ์ระหว่างการพัฒนาสุขภาวะของบุคลากรของเรือนจำจังหวัดลำพูนกับหลัก
ภาวนา 4   พบว่าโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณาเป็นรายด้านพบว่า ด้านการทำงาน และ
ด้านมิตรภาพ มีระดับมากที่สุด ด้านจิตวิญญาณ ด้านเป้าหมายชีวิต และด้านความรัก มีระดับมาก

3) แนวทางการพัฒนาสุขภาวะของบุคลากรของเรือนจำจังหวัดลำพูนตามหลักภาวนา 4  
พบว่าด้านกาย การรักษากายให้มีสุขภาพ แข็งแรง ไร้โรค มีสุขภาพที่ดี ช่วยเหลือเกื้อกูลเพื่อนร่วมงาน 
ผู้ใต้บังคับบัญชา มีความสุขในการช่วยเหลือผู้อื่นในการทำงาน ช่วยปลุกจิตสำนึกให้มีความรับผิดชอบในการทำงานมากยิ่งขึ้น ด้านสังคม การทำสมาธิทำให้จิตใจเราสงบ เกิดปัญญา สามารถพิจารณา 
ตัดสินใจอะไรได้ ที่ถูกต้อง จะนำไปสู่การพัฒนากาย สังคม จิตใจ และปัญญา จะเป็นประโยชน์ต่อผู้อื่น 
อยู่ร่วมกันในหน่วยงานก็มีความสุข สามารถสร้างความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างการอยู่ร่วมกันในสังคม ด้าน
จิตใจ การทำให้จิตสงบ คือสถานที่ ที่จะให้เกิดความสงบได้ จิตใจเข้มแข็ง ปฏิบัติงานที่ได้รับ
มอบหมายอย่างเต็มที่ ตามกำลังความสามารถมีความช่วยเหลือซึ่งกันและกัน และพัฒนาปัญญา เกิด
ปัญญา พิจารณาและพิเคราะห์งานได้ สามารถแยกออกได้ ว่างานไหนควรทำก่อนหลัง สามารถ
วิเคราะห์แยกแยะ สิ่งไหนดี สิ่งไหนไม่ดี ด้วยวิธี ฟังแล้วน ามาพิจารณา และแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นอย่าง
มีสติ