การศึกษาประวัติศาสตร์และพุทธศิลป์ของพระพุทธรูปสำคัญในจังหวัดกำแพงเพชร

บทคัดย่อ

งานวิจัยเรื่อง การศึกษาประวัติศาสตร์และพุทธศิลป์ของพระพุทธรูปสำคัญในจังหวัดกำแพงเพชร เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประวัติศาสตร์และพุทธศิลป์ของพระพุทธรูปสำคัญในจังหวัดกำแพงเพชร เพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนาวัดที่ประดิษฐานพระพุทธรูปสำคัญเป็นแหล่งเรียนรู้ทางพระพุทธศาสนาและวัฒนธรรมในจังหวัดกำแพงเพชร และเพื่อวิเคราะห์คุณค่าและความสำคัญทางสังคมวัฒนธรรมของพระพุทธรูปสำคัญในจังหวัดกำแพงเพชร

จากการศึกษาพบว่า พระพุทธรูปที่มีความสำคัญด้านประวัติศาสตร์และพุทธศิลป์ของในจังหวัดกำแพงเพชรมีจำนวน 39 องค์ โดยประดิษฐานอยู่ตามวัดและสถานที่ต่างๆ ในอำเภอเมืองกำแพงเพชร ขาณุวรลักษบุรี คลองขลุง พรานกระต่าย ลานกระบือ ทรายทองวัฒนา บึงสามัคคี โกสัมพีนคร และไทรงาม พระพุทธรูปที่พบมีประวัติความเป็นมาและมีลักษณะพุทธศิลป์ตั้งแต่ศิลปะสุโขทัย อู่ทอง อยุธยา ล้านนา รัตนโกสินทร์และศิลปะร่วมสมัย ซึ่งเป็นที่มีชื่อเสียงเป็นที่เคารพสักการะของพุทธศาสนิกชนในท้องถิ่น

การศึกษาแนวทางการพัฒนาวัดที่ประดิษฐานพระพุทธรูปสำคัญเป็นแหล่งเรียนรู้ทางพระพุทธศาสนาและวัฒนธรรมในจังหวัดกำแพงเพชร พบว่าการพัฒนาวัดที่ประดิษฐานพระพุทธรูปสำคัญเป็นแหล่งเรียนรู้ทางพระพุทธศาสนาและวัฒนธรรมในจังหวัดกำแพงเพชรจึงจำเป็นที่จะต้องมีการส่งเสริมการมีส่วนร่วมในกระบวนการต่างๆ ของภาครัฐ ภาคประชาชน ภาคเอกชน โดยเฉพาะอย่างยิ่งวัดและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นซึ่งเป็นผู้ที่มีความเกี่ยวข้องโดยตรงกับการพัฒนาวัดและท้องถิ่นที่รับผิดชอบ เพื่อให้เป็นแหล่งเรียนรู้ที่สำคัญและเกิดประโยชน์สูงสุดต่อผู้ที่มาศึกษาเรียนรู้ ซึ่งจะต้องมีการดำเนินการบริหารจัดการในเชิงกระบวนการออกมาอย่างเป็นระบบ ตั้งแต่ขั้นตอนวางแผน ขั้นตอนการดำเนินการสร้างและพัฒนา ขั้นตอนตรวจสอบ ทบทวนและกำกับติดตาม และขั้นตอนสรุปและรายงานผลการพัฒนา

และจากการวิเคราะห์คุณค่าและความสำคัญทางสังคมวัฒนธรรมของพระพุทธรูปสำคัญกับวิถีชาวพุทธในจังหวัดกำแพงเพชร สามารถแบ่งออกเป็น 2 ส่วนคือ คุณค่าความสำคัญต่อความเชื่อของชาวพุทธในจังหวัดกำแพงเพชร และคุณค่าความสำคัญต่อขนบธรรมเนียมประเพณีพิธีกรรมของชาวพุทธในจังหวัดกำแพงเพชร สะท้อนให้เห็นว่าพระพุทธรูปสำคัญได้เป็นส่วนหนึ่งในบริบทของสังคมวัฒนธรรมของท้องถิ่น ซึ่งทำให้เห็นลักษณะเด่นและคุณค่าทางสังคมวัฒนธรรมของพระพุทธรูปสำคัญที่มีต่อวิถีชีวิตของชาวพุทธในจังหวัดกำแพงเพชรได้เป็นอย่างดี