แนวคิดเรื่องเปรตที่ปรากฏในวรรณกรรมพระพุทธศาสนาล้านนา

บทคัดย่อ

วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ 1) เพื่อศึกษาแนวคิดเรื่องเปรตที่ในคัมภีร์พระพุทธศาสนาล้านนา 2) เพื่อศึกษาแนวคิดเรื่องเปรตในวรรณกรรมพระพุทธศาสนาล้านนา 3) เพื่อศึกษาอิทธิพลของแนวคิดเรื่องเปรตที่มีต่อสังคมล้านนา ผลการศึกษาพบว่าแนวคิดเรื่องเปรตที่ปรากฏในคัมภีร์พระพุทธศาสนาล้านนา เป็นความเชื่อและมีอิทธิพลต่อสังคมไทย ทุกคนจะมีความเชื่อต่ออำนาจสิ่งศักดิ์สิทธิ์ แม้จะเชื่อในเรื่องที่แตกต่างกันออกไป หรือเชื่อในเรื่องเดียวกันแต่ต่างมุมมองกันก็ตาม เราแบ่งความเชื่อนี้เป็น 2 ส่วนคือ ส่วนหลัง กับ ส่วนหน้า ความเชื่อส่วนหลังนั้นหมายถึงเรื่องที่เกิดขึ้นในอดีต ซึ่งตรงกับเหตุปัจจัยที่ตนทำไว้ พระพุทธองค์ได้ตรัสเรื่องนี้ไว้ด้วยคำว่า กัมมสกตาสัททา แปลว่าเชื่อกรรมที่เป็นของตนหรือที่ตนทำ จะจริงหรือไม่จริงนั้นให้คิดวัดเอาจากเรื่องที่เกิดขึ้นในอดีต ส่วนความเชื่อในส่วนหน้านั้นเป็นเรื่องอนาคตเพราะเหตุการณ์นั้นยังไม่เกิดขึ้นกับตน พระพุทธศาสนาสอนให้เชื่อเรื่องการเวียนว่ายตายเกิด หรือสังสารวัฏอันเป็นหลักพื้นฐานของศีลธรรม นอกจากนี้พระพุทธศาสนายังสอนให้เชื่อเรื่องกรรมในการกระทำว่าทุกการกระทำย่อมมีผลตามมา ทำดีย่อมได้รับผลดีและเสวยสุขอยู่บนสวรรค์ ทำชั่วย่อมได้รับผลชั่วและได้รับทุกข์อยู่ในนรก ทำอย่างไรย่อมได้รับผลอย่างนั้น นอกจากนี้ยังเชื่อว่าความตายไม่ใช่การยุติแต่เป็นการเคลื่อนจากความเป็นอย่างหนึ่งไปสู่ความเป็นอีกอย่างหนึ่ง เมื่อถึงจุดแห่งความสิ้นสภาพการเป็นสัตว์ชนิดหนึ่งโดยทอดทิ้งซากเดิมไว้ในโลกนี้แล้ว ไปเป็นสัตว์ในภพภูมิอื่นตามกรรมแห่งตน สังคมมีความเจริญมั่นคง สร้างความเป็นปึกแผ่นให้กับสถาบันครอบครัวและสังคมให้มีความสามัคคีกลมเกลียวกัน ก่อให้เกิดสันติสุขแก่สังคมโดยรวมช่วยแก้ไขปัญหาความรุนแรงในสังคม