ศึกษาแนวคิดและรูปแบบเครือข่ายการจัดการแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของวัดและชุมชนในล้านนา

บทคัดย่อ

การศึกษาวิจัยเรื่อง “การเสริมสร้างเครือข่ายการจัดการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของวัดและ ชุมชนในล้านนา” มีวัตถุประสงค์ คือ 1) ศึกษาแนวคิดเครือข่ายการจัดการแหล่งท่องเที่ยวเชิง วัฒนธรรมของวัด และชุมชนในล้านนา 2) ศึกษารูปแบบเครือข่ายการจัดการแหล่งท่องเที่ยวของวัด และชุมชนในล้านนา 3) ศึกษาวิเคราะห์แนวการจัดการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของวัดและชุมชนใน ล้านนา เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้การสนทนากลุ่ม (Focus group qualitative study) เก็บ ข้อมูลจากตัวแทนของวัด ผู้นำชุมชน และประชาชนในพื้นที่ ใน 3 จังหวัด คือ จังหวัดน่าน จังหวัด เชียงราย และจังหวัดเชียงใหม่

ผลการวิจัยพบว่า

วัดและชุมชนในล้านนา มีเอกลักษณ์เฉพาะทางประวัติศาสตร์ มีศาสนวัตถุที่โดดเด่นมี วัฒนธรรม และมีสถาปัตยกรรมที่แตกต่างจากวัดโดยทั่วไป วัดมีเครือข่ายภายใน คือ ประชาชนใน ชุมชน หน่วยงานราชการที่อยู่ใกล้วัด มีเครือข่ายภายนอก คือ หน่วยงานภาครัฐและเอกชน ประกอบด้วย องค์การปกครองส่วนท้องถิ่น องค์การบริหารส่วนจังหวัด สำนักงานพระพุทธศาสนา สำนักงานการท่องเที่ยวประจำจังหวัด สำนักงานวัฒนธรรม มหาวิทยาลัย สถาบันสอนภาษา องค์กร อิสระ และประชาชนทั่วไป

การจัดการแหล่งท่องเที่ยวของวัดและชุมชนในล้านนา วัดใช้รูปแบบเครือข่ายแบบมีส่วนร่วม เป็นเครือข่ายที่มีกิจกรรมต่างประเภทกัน เป็นเครือข่ายที่สมาชิกต่างสาขา ต่างกิจกรรมกัน เข้ามาร่วม มือกันดำเนินกิจกรรม ร่วมมือประสานช่วยเหลือเกื้อกูลซึ่งกันและกัน อุปสรรคและปัญหาการทำงาน ของเครือข่ายที่พบ คือ การสนับสนุนกิจกรรมที่ไม่ต่อเนื่อง

แนวการจัดการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของวัดและชุมชนในล้านนา ควรเสริมสร้างด้านความรู้ แก่บุคลากรภายในชุมชนเพื่อรองรับกิจกรรมการจัดการท่องเที่ยว การจัดสรรพื้นที่ของวัดให้เกิด ประโยชน์สูงสุด และพัฒนาเครือข่ายให้เกิดความเข้มแข็งด้วยกิจกรรมทางศาสนาที่หลากหลาย วัดต้อง นำเอกลักษณ์อันเป็นจุดเด่นเฉพาะตน เผยแพร่สู่สาธารณชน หน่วยงานภาครัฐและเอกชนต่างต้องช่วยเหลือผลักดันให้กิจกรรมสำเร็จ และควรใช้มาตรการ 3 ข้อ คือ 1) มาตรการทางกฎหมาย 2) มาตรการชุมชน และ 3) มาตรการวิชาการ และเครือข่ายต่าง ๆ ต้องมีส่วนร่วมในการช่วยพัฒนา ทั้ง ด้านการให้ความรู้แก่ประชาชน การสนับสนุนด้านการออกแบบเพื่อช่วยปรับภูมิทัศน์วัด ให้เครือข่าย เกิดการมีส่วนร่วม คือร่วมคิด ร่วมทำ ร่วมวางแผน ร่วมรับผลประโยชน์ และร่วมรับผิดชอบ