ศึกษาคุณค่าประเพณีขึ้นเขาพนมสวายต่อวิถีชีวิตของคนในชุมชนตำบลสวาย อำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์

บทคัดย่อ

วิทยานิพนธ์เล่มนี้วิจัยเรื่อง “การศึกษาคุณค่าประเพณีขึ้นเขาพนมสวายต่อวิถีชีวิตของคนในชุมชนตำบล สวาย” ผู้วิจัยตั้งวัตถุวัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ (1) เพื่อศึกษาข้อมูลพื้นฐานของชุมชนตำบลสวาย (2) เพื่อศึกษา ประเพณีการทำบุญขึ้นพนมสวายของชุมชนตำบลสวาย (3) เพื่อวิเคราะห์คุณค่าและแนวทางสืบสานประเพณีการ ทำบุญขึ้นเขาพนมสวายกับการทำบุญในพระพุทธศาสนา ผลการศึกษาพบว่า 1) ตำบลสวายเป็นชุมชนที่มีประวัติ ความเป็นมาที่ยาวนาน มีโบราณสถาน คือ ภูเขาพนมสวายที่ตั้งอยู่ในเขตตำบลสวาย และตำบลนาบัว จะมี ประเพณีขึ้นเขาพนมสวายเป็นประจำทุกปี โดยเป็นงานบุญเดือนห้าจะจัดขึ้นเป็นระยะเวลา 3 วัน ระหว่างวันแรม 14 ค่ำ เดือน 4 ถึงวัน ขึ้น 1 ค่ำ เดือน 5 ของทุกปีประเพณีขึ้นเขาพนมสวาย เป็นประเพณีที่เกิดจากความเชื่อดั่งเดิมโดย การนำความเชื่อทางพุทธศาสนานำมาผสมผสานกับความเชื่องทางศาสนาพราหมณ์อย่างกลมกลืนและเหมาะสม 2)ประเพณีเป็นสิ่งที่นิยมถือประพฤติปฏิบัติสืบ ๆ กันมาจนเป็นแบบแผนขนบธรรมเนียมหรือประเพณีขึ้นเขาสวายก็ เช่นกันจะเลือกทำในช่วงเดือน 5ทุกคนจะหยุดงานเป็นเวลา 7 วัน เพื่อการแสวงบุญขึ้น “พนมสวาย” ความสำคัญ ศักดิ์สิทธิ์ที่มักเชื่อว่าจะสิงสถิตอยู่บนยอดเขา ของประเพณีขึ้นเขาพนมสวาย ถือว่าเป็นการขึ้นไปเคารพกราบไหว้สิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่มักเชื่อว่าจะสิงสถิตอยู่บนยอดเขา มีการทำบุญสวดมนต์หมู่บ้านหรือที่วัดเป็นเวลา 3 วัน มีพิธีกรรมนำอัฐิธาตุหรือกระดูกของบรรพบุรุษ มาทำบุญอุทิศ ในเทศกาลสงกรานต์สรงน้ำพระพุทธรูปและสรงน้ำผู้สูงอายุสมัยโบราณนิยมปฏิบัติทำบุญสรงน้ำพระในวันแรม 14 ค่ำ เดือน 5 และการเล่นพื้นบ้านเพื่อเปิดโอกาสให้หนุ่มสาวเชื่อมความสามัคคี และ3) การอนุรักษ์สืบสานประเพณี ขึ้นเขาพนมสวาย เป็นการรักษาไว้เพื่อให้คงสภาพเดิมไม่ให้สูญสิ้นไปตามกาลเวลา ซึ่งเป็นการอนุรักษ์ประเพณีให้คน รุ่นลูกหลานที่เกิดในยุคสมัยปัจจุบันได้เรียนรู้ประเพณี ซึ่งแสดงถึงความเป็นชาติ มีวัฒนธรรมอันดีงามของชนในชาติ สะท้อนให้เห็นถึงความความเจริญของบ้านเมืองสำหรับชาวจังหวัดสุรินทร์ประเพณีการขึ้นเขาสวาย ถือว่าเป็น ประเพณีสำคัญของชาวเขมร เชื้อสายไทย เป็นวันแห่งความสุขที่ได้กราบไหว้สิ่งศักดิ์สิทธิ์ และได้พบปะญาติพี่น้อง ได้ทำบุญอุทิศ และก่อเจดีย์ทรายยังเป็นกุสโลบายในการพัฒนาวัด